İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

turdı

31
geçiş
11,5
milyonda
9.091.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig21.542,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig18244,7
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
Mait D 0,39
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,77
DLT D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimIBMaitTTShoRKuTKBDLTDKToplam
turdı25111183·31
ṭurdı·······2828
türdi·····4··4
turḍı·····1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: turdı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 5 geçiş  ↔  KB 19 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: turdı, turḍı

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
söke31810,9710,821,7339,6
örü68210,769,642,4568,8
toldı31569,047,711,7226,2
kuş32328,557,141,7223,8
ilig46047,696,171,9726,4
kör35967,295,781,7018,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“turdı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (31) →
KB 3093 köŋül tüzdi ilig kör anda naru / boḍunḳa birü turdı eḍgü törü
ShoR 6.3.2 /35 … ınıp alḳu erkiglerig] 廻身背住 et’öz-in tegz-intürüp arḳa bêrip turdı 穢 [食長養 kir tapçalıġ] aş-ıġ üklitdeçi aşdaçı ol ::
KB 939 AY TOLDI CEVABI İLİGKE / / yir öpti kör ay toldı turdı örü / ayur ay ıḍuḳ ḳut ay eḍgü törü
KB 5971 yana turdı ança bu oldurdıya / sarıġ taŋ ata keldi öŋdürdi ya
KB 4882 atın mindi ewre ewiŋe kelip / tüşüp kirdi turdı bir ança tınıp
Mait … şta berü altm(ış) yaşka tegi küç küsün et kan üstelü ökliyü turdı..
KB 6216 usı kelmedi turdı baḳtı yana / kör ülker sawulmış uçuḳmış tüne
Mait … / arka ... - / ayagka (tegimlig) ... ... telmire kö(r)ü turdı / / - ...
KB 519 tonın keḍti ay toldı turdı örü / küsemiş bile çıḳtı bardı naru
KB 6217 közin kökke tikti baḳa turdı kiç / ḳara tün tünerdi yarumadı hiç