İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tuza*

8 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
26
geçiş
9,6
milyonda
8
biçim
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig568,0
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
KP D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,32
DLT D 0,45
AH D 0,00
EÇS D 0,70

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tuza) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
koyuna73211,9511,472,6499,2
seğirdir41711,5711,582,0057,3
kurd41589,488,361,9938,6
koyun85018,967,692,8169,8
gibi84.6055,824,492,7034,9
ve16147.9191,830,491,151,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (26) →
EÇS II 338a–338b … -dîde ağalarıyla kasembillah billah edüp Kelâm-ı İzzet'e ve tuza,-ekmeğe, levendânca sır saklamak içün ahd-i emân edüp paşa …
DLT I, 425 Ḳarġa ḳalı bilse muŋın ol buz soḳar / Awçı yaşıp tuzaḳ tapa meŋke yaḳar
EÇS V 60b … tûr-ı Muhammedî ile küffâr içine aç kurd koyuna ve aç koyun tuza seğirdir gibi seğirdüp der-ceng-i evvel cümle asker kal‘ayı …
AH 453–456 … tġan mėlik ḳaza birle sançlur aḍaḳḳa tiken ḳaza birle ilnür tuzaḳḳa elik
EÇS IV 217a Bu iki Urbânın mâlı içre Firârî Mustafâ Paşa askeri koyun tuza ve kurd koyuna ve mirâs-hor mâl-ı mevrûsuna seğirdir gibi s …
KB 4824 bu dünya işi bek tuzaḳçı turur / tuzaḳḳa ilinme sini berkitür
KB 3564 körünmez teg ol bu tuzaḳçı saŋa / bu dünya neŋi ol saçılmış meŋe
EÇS VII 111a … ı mevâcibleri tuzlalardan hâsıl olup kâfir-i Kazak bir dank tuza muhtâc olurlardı.
ShoR 7.2 /281–290 … yolḳı-çı kişi [///乗明相] 出 arun belgü-ke tayaḳlıġın ünti 姧狡人 tuzaḳçı-lar-ḳa [///善良馬百匹 edgü] kevel yüz at-lıġ ::
EÇS VIII 264b … r olup bu kâfir gemilerinin arasına aç kurd koyuna ve koyun tuza sunar gibi kâfire sunup sarılıcak hemân sadâ-yı Allâh'a reh …