İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ur

38
geçiş
14,1
milyonda
7.703.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Uigurica I-IV2316,9
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig11149,5
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
Sek D 0,00
Mait D 0,33
U D 0,33
TT D 0,00
KB D 0,75
DK D 0,00
EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKTŞUIBSekMaitAbhUTTShoRKBDKEÇSToplam
ur···122·21·1111838
ür111··25·14···15

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yimiş41011,4211,792,0059,3
kuşka3711,0911,891,7345,0
boğazlarında32710,569,951,7335,7
törü41599,387,801,9935,5
eḍgü46877,505,691,9623,8
deyüp41.9716,034,171,8915,6
ya‘nî42.2515,843,981,8714,6
gibi34.6054,402,531,435,6
olur36.0124,022,151,344,3
dahi313.1862,891,010,871,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (38) →
EÇS IV 221a … r kal‘ası derler" der. "Tiz Kara Alî! Bunun kefenin boynuna ur." dedikde Cellâd Kara Alî fakîr Hüsrev gulâmın kellesin ten …
KB 4660 aş içgü yiseler nuḳul ur yimiş / ḳuruġ öl yimiş ur bir ança simiş
Mait ... karımaḳ ... -ur et-özdeki küç küs--(ün ... köŋülteki yėti kataglan-... -gle …
EÇS IX Y237a … a‘d! Bu leyle-i zulmetde bir cilcile asup ol cilcileye sehm ur" buyurduklarında Hazret-i Sa‘d ol şeb-i zulmânîde ol maslûb …
Sek (Ib) bolur ur ḳra bodun) kntünüŋ --- ülügsüzin üçüm (yoḳ
EÇS X Y309b "Bâb-ı Dâvûd'a el ur" der.
EÇS II 319b–320a … na fâ’ide olmaduğundan nehr-i Kür derler, Moğol kavmi Kür-i ur derler, ya‘nî fâ’idesiz 320a demekdir, ammâ lezîz âb-ı nâ …
EÇS VII 87b … r, zîrâ ale'd-devâm nûş edenlerin boğazlarında kuşka, ya‘nî ur hâsıl olur. Anıniçün sâhib-i tab‘ olan kişiler ekseriyyâ âb …
DK III 84 oġul kendüŋi ṣuya ur didi delü ḳarçar segirderek vardı ṣuya düşdi büredür ṣuya a …
EÇS X Y160a–Y160b … edenlerin elbette yâ ayağı tulum gibi şişer yâhûd bedeninde ur olur yâhûd hayâsı debe olup ol mahalde hâtûnu gebe olur, mü …