İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yut*

33 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
52
geçiş
19,3
milyonda
33
biçim
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı41.622,1
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek1217,0
Manichaica I-III31.457,0
Uigurica I-IV3475,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig14190,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2510,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,45
IB D 0,00
Sek D 0,00
Man D 0,29
U D 0,29
KuT D 0,00
KB D 0,76
EÇS D 0,70

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yut) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mâlâ5911,3911,822,2475,5
teklîfi52611,0410,282,2362,4
altım41410,9610,862,0053,5
ilke46710,118,601,9940,0
balığı32168,526,491,7121,1
ammâ315.2292,690,350,380,2
olup317.2812,500,170,190,0
ve7147.9190,63-1,70-5,9715,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
EÇS III 39b–40a "Alfa o vi dipşi gamaşı zeltâfî â î zitana itasima siteru yutapi kapao levdeksi mini o biro" ilâ âhir. 40a
EÇS II 302b–303a … karırken elbette ol âdem cürmün ikrâr eder. Ve yağlı sünger yutdurur ve şakaklarına gazâl aşığı bağlar ve şakağına ve alnına at …
BK D 31 … uḳı (e)ki y(a)ş/(ı)ma : (a)mġı ḳorg(a)n : kıış- / laduḳda : yut: boltı:
EÇS V 146a … rin sâyebânlar edüp, anda bir gece mihmân olup, ammâ kanlar yutduk.
EÇS II 302b–303a … mle vücûdun dağlağılar ile dağlar ve yağlı bürünceği ipiyle yutdurup ipiyle bürünceği çekdikde bağırsakları ve mi‘desin taşra çı …
KB 5106 maŋa at uruldı bu zahid atı / atım maŋa boldı ta‘at yutı
EÇS II 338a–338b … p cânı azm-i bevâr ide yazdı. "Bak a mel‘ûnun teklîf-i mâlâ yutâkına. Ben düstûr-ı mükerrem olam, bana böyle ibrâm [u] ilhâh ede …
KB 5245 ḳalı ḳılmasa sen emi ya otı / boḍunḳa bolur sen tiriglik yutı
EÇS I 164a … r'ın nakli üzre Hacı Nâsır'ı yudan balığı, bu balığ-ı kebîr yutmuş, karnında Hacı Nâsır balığı olup Hacı Nâsır balık ağzından …
KB 3229 atandı özüŋ emdi zahid atı / bu atıŋ saŋa boldı ta‘at yutı