çoġ isim

Tanım

1. Parıltı, ateş gibi ışıma; (Budist metinlerde hep “çoġ yalın”) ihtişam, görkem: “teŋridem kutı küçi çog yalınları aşılmaḳı bolzun” tanrısal kutu, gücü, parıltısı artsın; “bodiswtlarnıŋ çoġları yalınları” bodisatvaların parıltıları; “teŋridem çoġumuz yalınımız aşıltı” tanrısal ihtişamımız arttı; “ḫormuzta tŋri osuġluġ çoġı yalını” Hürmüz tanrı gibi parıltısı. Tanıklar: Mait5
2. Hiddet, şiddet, ateşlilik; kargaşa, gürültü: “yaġıḳa yaġı ıḍtı kesti çoġı” düşmana düşman gönderdi, onun şiddetini kırdı; “yaġı boynı yençse kiterse çoġı” düşmanın boynunu ezse, hiddetini giderse; “nerek ötrü munça çoġı ün urı” bunca gürültü, çığlık, bağırış neden; “alp yaġıda alçaḳ çoġıda” yiğit düşmanda, yumuşak huylu (kişi) öfke anında (belli olur); “isizig ya çoġda oruda kerek” kötüyü savaş kargaşasında ya da çukurda (kullanmak) gerek. Tanıklar: KB4DLT

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

çoġı ayrı madde olarak kalmıştı; burada toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): çoġ — yalın hâliyle 4 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

• çog 3 (Mait) · çoġ 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (7):