İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

alp sıfat

128 geçiş 10 biçim 17 eser AbhKBShoRMaitDLTBKTTT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yiğit, kahraman, cesur: “toŋa alp er erdi” Tonga yiğit bir erdi; “edgü alp kişig” iyi, yiğit kişiyi; “ḳaġanı alp ermiş” kağanı yiğitmiş; “alpın erdemin üçün” yiğitliği ve erdemi için. Tanıklar: KTKB
  2. Güç, zor, çetin: “alp bulġuluḳ kişi et’özi” bulunması güç insan bedeni; “alp ündürgülük” (dışarı) çıkarılması güç; “ed öŋedmeki alp” malın düzelmesi zor. Tanıklar: AbhTT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): alp — yalın hâliyle 153 kez

Çekimli biçimler (9):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.10.R /6 [u]luġ isig uluġ tumluġ tözlüg elp seriŋülük emgek[lerke] [yol] uqmayın
Sho.Rosia 6.1.2.2/9–19 … 大 | | | artoqraq q[orqınç]/// /// alqdaçı yoqatturdaçı 人道 ya(l)ŋuq aj-unı alp bulġuluq/// /// örki kişi-lerig başlayu : qamaġ kişi-ler-niŋ başı baştıŋ[ı …
Sho.Rosia 6.2.2.3/8–14 … aq] bulġalı bir tek bir yoluġ tép 其事ΟΟ ol ed /// [ya]v[l]aq savlıġ erser : alp ötlegülük erser : [u]tlı-sız yanqı-sız /// /// ögin qaŋın ölürmiş erser : …
Sho.Rosia 7.2 /320 kim ol keçdeçi alḳu kelgin-tin alp keçgülük ölümlüg şmnu süü[tin ::
Sho.Rosia 7.2 /323 tuyu[ġurup alp bildeçilerig //// ::]
Sho.Rosia 7.2 /358 難度難可忍 alp keçgülüküg alp seriŋülüküg ::
Sho.Rosia 7.2 /358 難度難可忍 alp keçgülüküg alp seriŋülüküg ::
Sho.Rosia 8.3 /15 alp/bulġuluḳ burḫan ḳutıŋa.
Sho.Rosia 8.3 /17 alp bulġulu 仏 utın bulġu/üçün.
Sho.Rosia 8.3 /19 (alp bulġuluḳ burḫan ḳutın bulup.
Sho.Rosia 8.3 /33 alp bulġulu 仏 utın/bulur erki tép téser ::
Sho.Rosia 8.3 /43 alp bulġuluḳ burḫan ḳutın bulġalı 欲 -ler.
Sho.Rosia 8.3 /48 alp-te alp bulġulu 仏 ḳutı-lıġ 欲 ḳabġu (-nıŋ) aŋ/başlaġ-ı tétir ::
Sho.Rosia 8.3 /48 alp-te alp bulġulu 仏 ḳutı-lıġ 欲 ḳabġu (-nıŋ) aŋ/başlaġ-ı tétir ::
Sho.Rosia 8.3 /293–295 … meniŋ yme (üzeki töz-ki) ögüm anam erür bo oḳ nomlarıġ eşidip 修行 -ım üz-e alp-ta alp bulġuluḳ burḫan ḳutın buldum tép ::
Sho.Rosia 8.3 /293–295 … yme (üzeki töz-ki) ögüm anam erür bo oḳ nomlarıġ eşidip 修行 -ım üz-e alp-ta alp bulġuluḳ burḫan ḳutın buldum tép ::

Aynı gövdeden maddeler

“alp” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).