Abh sözlüğü · madde
alp sıfat
Tanım
- Yiğit, kahraman, cesur: “toŋa alp er erdi” Tonga yiğit bir erdi; “edgü alp kişig” iyi, yiğit kişiyi; “ḳaġanı alp ermiş” kağanı yiğitmiş; “alpın erdemin üçün” yiğitliği ve erdemi için. Tanıklar: KTKB
- Güç, zor, çetin: “alp bulġuluḳ kişi et’özi” bulunması güç insan bedeni; “alp ündürgülük” (dışarı) çıkarılması güç; “ed öŋedmeki alp” malın düzelmesi zor. Tanıklar: AbhTT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alp — yalın hâliyle 153 kez
Çekimli biçimler (9):
Bağlamlar
Bütün geçişler (28) →Abh Abhidharma (Shogaito)
28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1103–1105 | 論日由彼ol sansar erür üçün alḳu tınlġ-lar-nıŋ çomrulġuluḳ badġuluḳ orun-ı | alp | ündürgülük üçün bu tıldaġ-ın tidig-ke yöleşdürmiş. |
| Abh.Sho. 1113–1116 | aŋ’ilki çomrulġu -luḳ badġuluḳ üçün ikinti | alp | üŋülük üçün<erür> ḳaltı tidig teg水浸於土suv yalḳ-a-lıġ erser tınlġ -lar tepip … |
| Abh.Sho. 1119–1120 | … ġ-sız üz-lünçü-süz erdüki üz-e黏yapışıp bolmaz üçün üŋeli anın söz-lemiş ol | alp | üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1121–1127 | sansar yme andaġ oḳ çomrulġuluḳ bad -ġuluḳ orun üçün | alp | üŋülük üçün yme ök bolmaḳ az suv bolup öŋi bışmaḳ topraḳ bolup tıldaġ-lı t … |
| Abh.Sho. 1121–1127 | … ekindin tepre -mek uġur-ında anın erü erü teriŋedür üçün anın söz-lemiş ol | alp | üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1131–1133 | … ıdmaḳ üz-e bu az uġur-ında anın tidmez üçün bėş tükmekig anın söz-lemiş ol | alp | üŋülük tėp :: |
| Abh.Sho. 1145 | çḫşapt törü ḳavramaḳ üz-e ulatı sėzik üz-e anın | alp | üŋülük erür. |
| Abh.Sho. 1152 | bu yörüg üz-e anın adı bolmış ol | alp | üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1154–1155 | … atın kentü öz-i üŋeli adın-ḳa tayaḳ-lıġ-ın bolur üçün üŋeli anın adamış ol | alp | üŋü -lük tėp. |
| Abh.Sho. 1158–1159 | … edük-te yėrdinçü-te yoḳ üçün uġur-ı yıḳ-ı üŋeli bolġuluḳ anın söz-lemiş ol | alp | üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1160–1161 | adı ködrülmiş-ler yėrdinçü-te ündükte ḳaltı udumbar ḫu-a teg burḫan-lar | alp | tuşuşġuluḳ üçün anın söz -lemiş ol alp üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1160–1161 | … e ḳaltı udumbar ḫu-a teg burḫan-lar alp tuşuşġuluḳ üçün anın söz -lemiş ol | alp | üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1166 | tüz-ün yol | alp | bulġuluḳ üçün anın söz-lemiş ol alp üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1166 | tüz-ün yol alp bulġuluḳ üçün anın söz-lemiş ol | alp | üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1167 | tüz-ün yol ḳayu tıdaġ-ın | alp | bulġuluḳ ol tėptėser 若不積集kim-ler yıġmasar tėrmeser. |
| Abh.Sho. 1170 | … maz-lar bilgeli ozmaḳ ḳudrulmaḳ -lıġ yėvig tizigig bu tıldaġ-ın tüz-ün yol | alp | bulġuluḳ üçün. |
| Abh.Sho. 1172–1173 | … n yolta taş öŋi yoḳ üçün uġur-ı yıḳı ozġuluḳ ḳudrulġuluḳ anın söz-lemiş ol | alp | üŋülük tėp. |
| Abh.Sho. 1390–1398 | … n bilser yme öŋre ajun -taḳı sav-lar-ıġ adı ködrülmiş-ler-niŋ et’öz-indeki | alp | bilgülük sav-lar-ın burḫan-lar içgerip tudmaḳ-lıġ küçi üz-e yme ök usar ym … |
| Abh.Sho. 2052–2061 | … nda iki türlüg yörüg-ler-i uluġ taluy birle birikgülük aŋ’ilki teriŋi üz-e | alp | bolur bulġalı tüpin ikinti kėŋi üz-e alp bolur üŋeli sansar yme andaġ oḳ求息 … |
| Abh.Sho. 2052–2061 | … le birikgülük aŋ’ilki teriŋi üz-e alp bolur bulġalı tüpin ikinti kėŋi üz-e | alp | bolur üŋeli sansar yme andaġ oḳ求息苦源 emgek-niŋ töz-in amırt{ġ}urġalı tilede … |
| Abh.Sho. 2052–2061 | … nça yoḳ üçün uġur-ı yıḳ-ı ödgürgeli bolġuluḳ anın söz-lemiş ol teriŋi üz-e | alp | bulġalı tüpin tėp. |
| Abh.Sho. 2062 | sansar uzun ıraḳ erip tüz -ün yol | alp | bulġuluḳ üçün anın söz-lemiş ol. |
| Abh.Sho. 2063 | kėŋi üz-e | alp | üŋülük tėp漂轉者ḳalaŋulamaḳ tegzinmek erser. |
| Abh.Sho. 2427–2430 | … ḳamış ol ḳatı ḳılı ev-tin ünmiş-e tudmaḳıŋ meniŋ üç aġılıḳ nom-umın erdiŋü | alp | bulġuluḳ erür tėp anın bilmiş kergek adı ködrülmiş yrlıḳamaḳ üz-e bar üç a … |
| Abh.Sho. 2614–2617 | … r-lar yme alḳu nom-lar kkirlig kirsiz ikigü anda ḳadılışmaḳ bulġaşmaḳ üz-e | alp | bolur erti bölgeli adırtlaġalı birök muŋa tayaḳ-lıġın söz-leser sėziŋülük … |
| Abh.Sho. 2665–2666 | birök munı tuda söz-leser anıŋ ujik-i eşidteçi-ler-ke ėyin bolmamaḳ üz-e | alp | uḳġuluḳ üçün adın ḳavır-a nom-lar. |
| Abh.Sho. 3085–3086 | … mġı-ḳa bilgülük üçün anın kergek ermez sėzik ayıdġalı iki türlüg öçmek-ler | alp | uḳġuluḳ erür. |
| Abh.Sho. 3088 | töz-ı belgü-si | alp | bilgülük üçün anın kergek yinçgeleyü sėzik ḳılmaḳ. |
Aynı gövdeden maddeler
“alp” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).