Tanım
- Egemen olmak, sahiplenmek, üzerinde tasarruf etmek: “ḳuvraġlıg evlerig yalıŋuz aŋantımız erksintimiz” topluluğun evlerini tek başımıza sahiplendik; “idişin tavarın yalıŋuz erksinip” kaplarını, mallarını tek başına sahiplenip; “elantük erksintük uġurınta” hükümdar olup egemenlik kurduğu zamanda; “iki törlüg yollar üze erksinü tükeḍip” iki türlü yol üzerinde tam egemenlik kurup. Tanıklar: Mait2ManShoR
- (Abhidharma çevirisinde) “erksinme tıldaġ”, “erksinme basudçı” etken neden, egemen koşul: “erksinme atlġ basudçı egsük bolmaḳ üze” egemen koşul denen yardımcı eksik olunca. Tanıklar: Abh3
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): erksin- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (8):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →Abh Abhidharma (Shogaito)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 3587–3589 | 能作因雖 | erksinm-e | tıldaġ neçe alḳu nom-lar-ta u bolmaz üz-e alḳu-ta tıdılmasar yme inçip bu … |
| Abh.Sho. 3587–3589 | … p bu bilip öçmek bu tıl -taġ-tın <tuġmaz> bilip öçmek neçe adın nom-lar-ḳa | erksinm-e | tıldaġ bolsar yme. |
| Abh.Sho. 3647–3652 | erksinm-e | atlġ basudçı egsük bolmaḳ üz-e ol tüz arasız basudçı anın söz-lemiş ol adḳ … | |
| Abh.Sho. 3702 | erksinm-e | atlġ basudçı. | |
| Abh.Sho. 3754–3755 | erksinm-e | atlġ basudçı uġrayu tüş bėrü turur ödte egsük bolmaḳ üz-e. | |
| Abh.Sho. 4365–4366 | biligsiz-niŋ er iş-i tüş-i teprençsiz ḳılınç erür biligsiz -niŋ | erksinm-e | tüş-i kirsiz aḳıġ-lıġ nom-nuŋ adı bolur buyan-lıġ ḳılınç tėp. |
Aynı gövdeden maddeler
“erksin” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).