Tanım
- Yükselmek, yukarı çıkmak: “küniŋe beḍüyür, yoḳaru aġar” (ay) günden güne büyür, yukarı yükselir; “tamudan yoḳaru agdukta” cehennemden yukarı çıktığında; “mihrabḳa aġdılar” mihraba tırmandılar; “aġsunlar kök ḳapuġlarıŋa” göğün kapılarına çıksınlar. Tanıklar: ManKuTKB
- Mecazen yükselmek, itibarı artmak: “neçe aġsa tüşte, aġar ḳut ḳıwı” rüyada ne kadar yükselirse devleti, mutluluğu o kadar yükselir. Tanıklar: KB
- “yüzi aġ-” yüzünün rengi değişmek (?): “ölüm körüp yüzi aġdı” ölümü görünce yüzü değişti.
“aġır” (ağır) ve Mait’teki “aġar” (saygı) biçimleri ayrı maddelerdedir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aġ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- aġdı 8 (DLT, KB) · agdı 1 (BK)
- agmak 1 (Man) · aġmaḳ 1 (TT)
Çekimli biçimler (20):
Bağlamlar
Bütün geçişler (1) →IB Irk Bitig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 62 | y(a)rgun kėyik m(ė)n. y(a)yl(a)g t(a)g(ı)ma | (a)g(ı)p(a)n | y(a)y- / l(a)yur turur m(ė)n. m(ė)ŋilig m(ė)n tėr. |