Man sözlüğü · madde
dıntar isim
Tanım
- Rahip, dinî hayatı seçmiş kişi; Budist metinlerde hep “toyın dıntar”: “toyın dıntar bolsar baçag olursar” rahip olup oruç tutsa; “taḳı edgü toyın dıntar bolmışıŋızlar yėgde yėg boltı” iyi rahipler olmanız en iyisi oldu; “boşġutsuz arhant dıntar” öğrenecek bir şeyi kalmamış arhat rahip; “awdin barḳtın ünmiş dintarlar bilge bramanlar” evden barktan çıkmış rahipler, bilge Brahmanlar; “ters nomlug dıntarlarag” sapkın öğretili rahipleri. Tanıklar: Mait6
- (Maniheist metinlerde) seçkin, dinî yaşamı üstlenen mümin (electus): “t(e)ŋrike nomḳa arıġ dintarlarḳa suyumuznı yazuḳumuznı boşuyu ḳolmaḳ kergek erti” tanrıya, dine, arı seçkinlere günahımızın bağışlanmasını dilemek gerekiyordu; “dintar kişike sevük köŋül yaraşur” seçkin kişiye sevecen gönül yakışır. Tanıklar: Man
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
dintar yazımı da bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): dıntar — yalın hâliyle 23 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- dintarlarḳa 2 (U, Mait) · dintarlarka 1 (Man)
Çekimli biçimler (11):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →Man Manichaica I-III
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-151–155 | d[in]tarag | nigoşakag bilge biligin ig(i)dür … … … … neteg yme köz ad[akka] s(e)vüg ne … | |
| T II D 171-156–159 | ançurayu yme muŋar meŋzeti yme | dintar | kişike s(e)vük köŋül y(a)raşur |
| T II D 171-242–243 | tüzü üdrülmiş arıg | dintarlarka | yme yėgedmek utmak bolzun |
| T II D 173b2-401–408 | ol eşmer yek sanlag agıg bar(ı)mag ataŋ anıg muŋlug | dintarka | buşi bėreŋ açın(ı)ŋ agrın(ı)ŋ yme tolturuŋ ol m(e)ŋülüg bar(ı)mlık agılıkı … |
| T II D 173a2-456 | … i)m(i)z büg[ü han ] [ku]tıŋa t(e)ŋri mojak … ulatı k(a)m(a)g ėki [ançman ] | dintarlar | t(e)ŋriken kunçuy [te]rken tegitler elçi bilgeler … … … t(e)ŋrikenim bökün … |