İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

azu bağlaç

Tanım

  1. Veya, ya da; “azu … azu” ya … ya: “braman oḳusınta erser azu ... ksatirik oġusınta erser” brahman soyundan olsa ya da kşatriya soyundan olsa; “anıŋ oḳşaġı yoḳ azu meŋzegi” onun benzeri ya da eşi yoktur; “tutup ölürgeli azu ḳınaġalı saḳınsar” tutup öldürmeyi ya da cezalandırmayı düşünürse; “azuça yme” ya da, yahut da; “azo muŋ üçün, azo puşi bėrgeli ḳızġanıp” ya ihtiyaç yüzünden ya da sadaka vermeyi kıskanıp. Tanıklar: HuastKİPAbhUShoRKuTKB
  2. Soru tümcelerinde “yoksa, acaba”: “barmu munuŋ köksinte kutrulmaḳlag urug, azu yoḳ” bunun gönlünde kurtuluş tohumu var mı, yoksa yok mu; “azu bu sabımda igid barġu” yoksa bu sözümde yalan var mı? Tanıklar: BKMait

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): azu — yalın hâliyle 267 kez

Çekimli biçimler (2):

Huast Huastuanift

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II Y. 60 a.-24 … (a)vlaḳ iş tuş adaş ḳudaş savın alıp köŋülün körüp [yılḳıḳa] barımḳa bulup azo [mun]gumuz taḳ[ımız] tegip .. on … [ç(a)ḫşap(a)t(ı)ġ sıd(ı)m(ı)z erser .. …
T. II Y. 60 b.-41–46 azo muŋ üçün .. azo puşi bėrgeli ḳı[zġan]ıp [yėti tür]lüg [pu]şi arıġ nomḳa tü …
T. II Y. 60 b.-41–46 azo muŋ üçün .. azo puşi bėrgeli ḳı[zġan]ıp [yėti tür]lüg [pu]şi arıġ nomḳa tüketi bėrü [umadı …
T. II Y. 60 b.-49–50 yme ev barḳ tutduḳ [üçün yılḳıḳa barımḳa] bulup [azo muŋumuz taḳımız tegip] T. M. 183 / kergek erti-i .
T. M. 183-1–7 yme ev barḳ tutduḳ üçün [yılḳı] ḳa bar(a)mḳa bulup .. azo mu[ŋu]muz ta[ḳımız] tegip .. yme [totunçsuz ovutsuz soḳ yek] üçün .. yme [ …
T. II D. 178 VI.-12 o[n ç(a)ḫşap(a)tḳa] azo ev barḳ oġrınta . . . . borluġ küŋ ḳul ḳoin . . . ḳazġunçın altım(ı)z er[s …
T. II Y. 59-7–14 … ta ad(ı)naġu oŋ ḳurıġl(ı)ġ evinlig uzun-tonluġ-ḳa yaztım yaŋıltım erser .. azo v(a)rḫarda şakimun burḫan yėrin artatdım erser .. yaza yaŋılu yekke içkekk …

Aynı gövdeden maddeler

“azu” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).