Tanım
- (Sanskritçe dhyāna) meditasyon, derin düşünceye dalma; zihnin toplanmış hâli; çoğu kez “dyan saḳınç”: “buşı paramid çḫşapt paramid dyan paramid” sadaka, ahlak ve meditasyon erdemleri; “öçmek dyan samarda ulatı dyan saḳınçlar üze erk tarta umaz” sönme meditasyonu ve benzeri meditasyonlar üzerinde egemenlik kuramaz; “dyan saḳınçka olursar” meditasyona otursa; “samadi dyanları üze saġınu yükünüp” samādhi meditasyonlarıyla düşünüp eğilerek. Tanıklar: Mait3AbhU
- Meditasyon basamağı, meditasyonla ulaşılan hâl: “tört dyanlar” dört meditasyon basamağı; “netegin kirür öçmek diyanḳa” sönme meditasyonuna nasıl girer; “vaçrapam dyanḳadegi” elmas benzeri meditasyona dek. Tanıklar: AbhShoR
ShoR’daki diyan yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): dyan — yalın hâliyle 37 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- dyanḳa 3 (Abh, Mait) · dyanqa 1 (ShoR)
- diyanḳa 2 (ShoR) · diy’anḳa 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (1) →U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 207.-74–81 | … tsük-lerig tütüsüp oŋ tizin çökitip .. alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ samadi | dyan-ları | üze saġınu yükünüp anta basa darnı-nı[!] sekiz yüz ḫata oġıḳuluġ ol .. |
Aynı gövdeden maddeler
“dyan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).