İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aya isim

20 geçiş 5 biçim 4 eser MaitKBUKP Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Avuç içi, el ayası: “ayaların kavşurup” avuçlarını birleştirip (saygıyla); “ayasın ḳawşurup inçe tėp tėyür” avuçlarını birleştirip şöyle der; “ėki ayalarnı ḫavsurup” iki avucunu birleştirip. Tanıklar: Mait2U
  2. “ayada tut-” avucunda tutmak, el üstünde tutmak, üzerine titremek: “anada atada baġırsaḳ bolup ayada tutar sen” anadan babadan şefkatli olup (onu) el üstünde tutarsın; “ayada tutayın” (ey gençlik, gel) seni avucumda tutayım; “köŋülin çıḳarsa ayada urup” gönlünü çıkarıp avucuna koyarcasına (açıkça) gösterse; “ayadaḳı yençü monçuḳ teg” avuçtaki inci gibi (çok değerli). Tanıklar: KPKB3

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aya — yalın hâliyle geçmiyor

Çekimli biçimler (5):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.017.01–05 … er teŋri katun--ları tözün maytrı bodis(a)v(a)tag körüp alku eŋite et-özin ayaların kavşurup yaḳın kelip (inçe) (tėp) tėdiler..
Mai.Tek.026.12 ayasın kavşu--(rup) (inçe) (tėp) ötünür
Mai.Tek.051.56–62 … te teŋri teŋrisi burkan adaḳın--ta yinçürü töpün yükünüp yılınç--ġa yumşaḳ ayaların kavşurup inçe tėp ötünürler..
Mai.Tek.053.12–17 … aşın içgün otın emin oyunın ırın yėti kün yėti tün tapınıp udunup yėti--nç aya- -sın kavşurup inçe ötüg ötünür..
Mai.Tek.064.05–11 … kılın(çıg) tınlıglarnaŋ ayıg yavlaḳ tüşlerin teginmişlerin yügerü körgeli ayaların kavşurup toyınlar inçe tėp ötünürler..
Mai.Tek.081.13–20 neçe ür kėç anta bolur yėme ne türlüg emgek teginürler ötrü purunı arhant ayasın kavş--urup tükel bilge maytrı burkan / -nıŋ çkr laḳşanın itilmiş adaḳınta …
Mai.Tek.085.37–43 … kuḳ(t)apat (tag) ... d- ... -i kuvrag ... a / - ... -g korkup anıy / - ... (ayaların) kavşurup tükel bilge (maytrı) burkanıg umu(g ınag) t(utup) inçe tėp ötüg ( …
Mai.Tek.090.04–14 … brhmavati katunug körüp maytrı burkan--ka imermek- -in orun--larınta turup ayaların kavşurup eŋite et-özin brhmavati katunka yükünü inçe tėp tėyürler kutlugda …
Mai.Tek.090.19–27 … ayu tükel bilge maytrı burkan- -ka yaḳın tegip adaḳın- -ta yinçürü yükünüp ayasın kavışurup ıglayu inçe tėp ötüg ötünür ...
5a-15–17 ol sawaġ işidip uluġ küçlüg tŋriler ayaların ḳawşurup aġar ayam[aḳın] maitri bodiswtḳa inçe tėp tėyürler . .
Mai.T-11.6a.14–20 ayasın ḳawşurup brḫmayu pur-ohit inçe tėp tėyür .. üstün kökteki altın yaġızaḳı t …
Mai.T-11.7b.24 … ŋri yirinteki asanki sanınça tŋriler bodiswtn(ı)ŋ toġġusın küde körünçleyü ayaların ḳaw[şu]rup kök [bėr ygrminç ülüş sekiz ptr] … … … çambu sögütü[g] [iter ya …
Mai.T-11.9a.17–20 .. anı k[ör]üp ezrua tŋri ulatı kök ḳalıḳdaḳı tŋriler ḳodı inerler (.) ayal-arın ḳawşurup brḫmawati ḳatunḳa yükünü i[nçe] tėp tėyürler
Mai.T-11.10a.12–14 uluġ küçlüg tŋriler bodiswtaġ körüp ayaların ḳawşurup muŋadu adınu inçe tėp tėyürler ..
Mai.T-11.16a.04–10 … ın ornınta yoḳaru turup sekiz tümen tört mıŋ titsiların alḳunı yıġıp tirip ayasın ḳawşurup ayaġ- ḳa tegimlig maitri bodiswt- ḳa tegimlig tėp tėyür …