Tanım
- Egemen olmak, sahiplenmek, üzerinde tasarruf etmek: “ḳuvraġlıg evlerig yalıŋuz aŋantımız erksintimiz” topluluğun evlerini tek başımıza sahiplendik; “idişin tavarın yalıŋuz erksinip” kaplarını, mallarını tek başına sahiplenip; “elantük erksintük uġurınta” hükümdar olup egemenlik kurduğu zamanda; “iki törlüg yollar üze erksinü tükeḍip” iki türlü yol üzerinde tam egemenlik kurup. Tanıklar: Mait2ManShoR
- (Abhidharma çevirisinde) “erksinme tıldaġ”, “erksinme basudçı” etken neden, egemen koşul: “erksinme atlġ basudçı egsük bolmaḳ üze” egemen koşul denen yardımcı eksik olunca. Tanıklar: Abh3
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): erksin- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (8):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.068.36 | … ḳ nomu(g) ... - / / / lıg sözledimiz kuvr--aglıg evlerig yalıŋuz aŋantımız | erksintimiz | adnaġuḳa bėrdimiz.. |
| Mai.Tek.071.05–10 | ka(yusı) ... -lerinte örtlüg yalı(nlıg) ... -ler bıça / / / - ... | erksinü | turur kayusı tolp (et)özi örte- -nü yala ulug ünün ıglayu sıḳtayu maytrı b … |
| Mai.Tek.073.23–29 | … oçusı az erdi m(a)çn(a)ḳ sunçuḳ kidiz töşekde ulatı idişin tavarın yalıŋuz | erksinip | meniŋ ol işletdim andın adın kertiler--ke yėme ök tartıp bėrür erdimiz ol … |
| Mai.Tek.073.38–43 | … ḳ saŋram sanlıg tarıglag yėrin kalınlıḳların borluḳların sög--ütin yėmişin | erksinip | adın igil kertilerka bėrdimiz.. |
| Mai.Tek.073.44–46 | özümüz yalıŋ--uz inlep | erksinimiz | yėdimiz yuŋladımız ol tıltaġın anta ölüp ulug ulug tamularda tugdumuz.. |
Aynı gövdeden maddeler
“erksin” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).