Tanım
- İnmek, aşağı gelmek: “yaşıl köktin indi yaġız yirke söz” söz mavi gökten kara yere indi; “nė kim iner kökdin nė kim aġar” gökten ne iner, (göğe) ne çıkarsa; “ol ḳar ḳamuġ ḳışın iner” o kar bütün kış yağar (DLT); “taġdaḳı inmiş tirilip” dağdakiler inip toplanıp (KT); “yirtinçüke inerler” dünyaya inerler; “iniŋ ikegü andın” (KuT) ikiniz de oradan inin; “inmez-miz meger seniŋ iḍiŋ fermanı birle” (melekler:) Rabbinin buyruğu olmadan inmeyiz; “yekke söŋüşgeli kelti-i-h inti-i” (Huast) şeytanla savaşmaya gelip indi; “ajunḳa apa inmişinde berü” Âdem’in dünyaya indiğinden beri; “amtı yėrtinçüke iŋülük öd ermez” (Mait) şimdi dünyaya inme zamanı değil; “iŋü ödi yaġumış” inme vakti yaklaşmış. Tanıklar: KTBKHuastMait3KuT3KB2DLT
Mait’teki iŋü, iŋülük (in-gü, in-gülük) yazımları da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): in- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (25):
Bağlamlar
Bütün geçişler (10) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 31/25a2 | 64 | inmez-miz | meger seniŋ iḍiŋ fermanı birle aŋar turur ol kim biziŋ ḳatımızda turur ol … |
| Ku. T. 31/90b3 | 123 aydı: | iniŋ | ikegü andın ḳamuġ amarıŋız amarıge yaġı ol eger kelse sizlerke mėndin köni … |
| Ku. T. 33/28b3 | 2 bilür ol kim kirür yer içiŋe ol kim çıḳar andın nė kim | iner | kökdin nė kim aġar anıŋ içiŋe ol yarlıḳaġan örtgen turur |
| Ku. T. 33/83a3 | 43 küvezlenmekleri üçün yer içinde yawuz al ḳılur | inmez | yawuz oġraġ meger iḍisiŋe baḳmazlar mu meger evvelḳılar yolıŋa hiç bulmaz … |
| Ku. T. 35/5b3 | 48 belgürdi olarḳa yawuzluḳlar anı kim ḳazġandılar | indi | olarḳa ol kim erdiler anı füsus tutġanlar |
| Ku. T. 35/79a2 | 13 eger yüz ewürseler ayġıl: ḳorḳuttum sizlerni ol ḳoḍı | inıġlı | ḳın neteg kim ḳoḍı indi ḳın ʿad boḍnıŋa ve semudḳa |
| Ku. T. 35/79a2 | … yüz ewürseler ayġıl: ḳorḳuttum sizlerni ol ḳoḍı inıġlı ḳın neteg kim ḳoḍı | indi | ḳın ʿad boḍnıŋa ve semudḳa |
| Ku. T. 35/82a3 | … köndürdümiz olarnı sewdi ḳaraġuluḳnı köni yol üze tuttı olarnı ḫ˅arluḳ ara | inmiş | ʿazab anı kim ḳazġanur erdiler |
| Ku. T. 36/107a2 | 33 belgürdi olarḳa ḳılmış yawuzluḳ--ları | indi | olarḳa ol kim erdi anı füsus tutuġlılar |
| Ku. T. 38/87a3 | 12 taŋrı ol kim törütti yėti kökni yerdin olar teg ol | iner | iş anlarnıŋ ara bilse sizler kim taŋrı ḳamuġ neŋ üze uġan ol kim taŋrı ras … |