İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ıḍ- fiil

258 geçiş 48 biçim 18 eser KuTKBMaitTŞUDLTBKShoR

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ıḍ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ıḍtı 57 (KuT, KB) · ıdtı 4 (ŞU, Man, U, Sukh)
  • ıḍtımız 37 (KuT) · ıdtımız 3 (T, Huast, Mait)
  • ıḍtım 14 (KB, KuT) · ıdtım 6 (ŞU, T)
  • ıdıp 13 (Mait, ShoR, DLT, KÇ) · ıḍıp 11 (KB, DLT)
  • ıḍur 11 (KuT, KB, AH) · ıdur 1 (KB)
  • ıdmış 6 (KT, BK, Man, Mait) · ıḍmış 1 (KuT)
  • ıḍġıl 5 (KuT, KB) · ıdġıl 1 (DLT)
  • ıḍmaz 2 (KuT, KB) · ıdmaz 1 (BK)
  • ıḍmaḳ 2 (KuT) · ıdmaq 1 (ShoR)
  • ıdar 1 (Mait) · ıḍar 1 (KuT)
  • ıḍdım 1 (AH) · ıḍḍım 1 (KuT)

Çekimli biçimler (48):

KB Kutadgu Bilig

88 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 34 YALAWAÇ ‘ALEYH İ’S-SELAM ÖGDİSİN AYUR / / sewüg sawçı ıḍtı baġırsaḳ iḍi / boḍunda talusı kişide keḍi
KB 144 bularda birisi biriŋe yaġı / yaġıḳa yaġı ıḍtı kesti çoġı
KB 574 turup çıḳtı ḫacib ḳapuġḳa tegip / bir oġlan yügürtti tilin söz ıḍıp
KB 1116 ökündi ayur ay tiriglik isiz / yawalıḳḳa ıḍtım isiz körk beḍiz
KB 1156 yawalıḳta keçti tiriglik isiz / süre ıḍtım öḍ kün bu beglik isiz
KB 1225 oġul ḳız isiz bolsa ḳılḳı yaŋı / ol isiz ata ḳıldı ıḍtı oŋı
KB 1580 kişi ıḍtı terkin kör ögdülmişig / ol iḍi öziŋe bekitti işig
KB 2137 ot ıḍtı boḍunḳa buzuldı ili / yıḳıldı siziksiz bu beglik ulı
KB 2362 ḳalı basġuḳa bulmasa sen yarı / yalawaç ıḍıp sen bar illeş yorı
KB 2560 yitürse içürse toḍursa ḳarın / ḳuruġ ıḍmasa birse özde barın
KB 2596 XXXIII. ÖGDÜLMİŞ İLİGKE YALAWAÇ IḌĠUḲA NEGÜ TEG ER KEREKİN AYUR / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / bu işke iḍi …
KB 2815 muŋaḍsa tapuġçı elig tarlıḳın / begi eştip ıḍsa açıġ yarlıġın
KB 2910 kişi emgek ıḍsa tiriglik ıḍıp / anı sewgü yüḍgü yüḍürse yüki
KB 2945 bu yaŋlıġ kişi birle begler beḍür / yaġı boynı yençer kü çawın ıḍur
KB 3155 negü teg oḳılım anı ay berü / kimi ıḍsa bolġay oḳıtçı naru
KB 3202 kadaşıŋnı ıḍtım bu ögdülmişig / sözümni tegürgey uḳup bilmişig
KB 3284 ḳoḍı ıḍtı kesme yaruḳ yüz tudı / sewüg zülfi toldı yoḳaru koḍı
KB 3329 ḳadaş köŋli barça saŋa ḳaḍġurar / körü ıḍsa bulmaz köŋül yilgürer
KB 3455 bu kün toġdı ilig eşitti sini / öziŋe kereklep kör ıḍtı mini
KB 3470 oḳıtçı mini ıḍtı emdi saŋa / mini yalŋuz ıḍma ay ersig toŋa
KB 3635 büte boldı munda tiriglik yidim / öḍ öḍlek ıḍıp nefs butını sıdım
KB 3713 XLIV. OḌĠURMIŞ İLİGKE BİTİG BİTİP IḌMIŞIN AYUR / / yanut birdi oḍġurmış aydı bitig / bitiyin kör ança ay bilge teti …
KB 3794 men emdi bu ḳalmış tiriglik ıḍıp / bayatım sewinçin tiler men tapıp
KB 3846 ayur bu ḳadaşıŋ irig sözlemiş / aŋar torḳu ıḍtım tiken çiknemiş
KB 3888 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı ıḍtım bitig bir yolı / bitigke yanut ḳıldı taş teg tolı
KB 3908 köŋül aytu ıḍtım bitidim bitig / negü teg erür sen ay bilge tetig
KB 3913 şekerde süçigrek söz ıḍtım saŋa / aġuda açıġ keldi yanġı maŋa
KB 4608 kişi emgek ıḍsa saŋa itse aş / yaya ḳılma emgek anı ḳılma baş
KB 4712 ḳanı ol bayat men tigüçi otun / teŋizde ḳoḍı ıḍtı teŋri töbün
KB 4815 bu köçmezde aşnu köç ıḍsa oza / köçüp barsa asġı yarutur köze
KB 4953 ıdur men sini kör bu hacet üçün / oḳı eḍgü birle oḳıma küçün
KB 5033 aş içgü çıḳardı yitürdi körü / kişi ıḍtı ilig tapa uḳturu
KB 5693 kişi tapġı ḳıldım tiriglik ıḍıp / bayat tapġı ḳaldı usandım uḍıp
KB 5824 ḳoḍı ıḍti kesme yaruḳ yüz tudı / ḳalıḳ tul tonı keḍti bilin badı
KB 5958 YUMUŞÇI CEVABI OĠLANḲA / / bu er aydı oḍġurmış ıḍtı mini / sözüm bar ḳadaşın köreyin ḳani
KB 6153 bayattın yıratur bu dünya kişig / tıḍar ḳıldru ıḍmaz bu eḍgü işig
KB 6189 iḍim yadı tap ol awınġu işim / körü ıḍmaġay teŋri itgey işim
KB 6367 et öz toḍsa ḳansa bolur buġraġu / ḳaçar eḍgülerin süre ıḍmaġu
KB 6527 ḳarılıḳta ḳor yoḳ köni turdum erse / yawalıḳḳa isiz tiriglikni ıḍtım
KB 6557 yigitlikni ıḍtım ḳarılıḳḳa tegdim / yana yanġıl emdi negü söz taġıttım