Tanım
- Ata, ecdat, büyük ata: “eçüm apam bumın ḳaġan, iştemi ḳaġan” atalarım Bumın Kağan, İstemi Kağan; “eçümüz apamız yamı ḳaġan” atamız Yamı Kağan. Tanıklar: OKTBK
- KB’de ilk ata, Âdem: “ajunḳa apa inmişinde berü” (ilk) ata dünyaya indiğinden beri; “apalı ḫavalı” Âdem ile Havva. Tanıklar: KB2
- Unvan: “apa tarḳan” apa tarkan. Tanıklar: KÇKTBK
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): apa — yalın hâliyle 22 kez
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (17) →KB Kutadgu Bilig
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 219 | ajunḳa | apa | inmişinde berü / uḳuşluġ uru keldi eḍgü törü |
| KB 1122 | ne muŋluġ turur bu | apa | oġlanı / tilek teg bulumaz tiriglik küni |
| KB 1386 | apa | oġlanı körse arḳış sanı / örüg turḳu bolmaz örügler ḳanı | |
| KB 1732 | apa | oġlanın körse muŋluġ tigü / bütün kün tirer neŋ bulumaz yigü | |
| KB 1922 | törütti | apa | oġlanın bir bayat / uluġ bar kiçig bar isiz eḍgü at |
| KB 1958 | apa | oġlanı barça aştı beḍük / bilig birle boldı kör öḍrüm keḍ ök | |
| KB 2225 | bitig bilmez erse | apa | oġlanı / negü bilgey erdi yıl ay kün sanı |
| KB 3330 | apa | oġlanı barça yalŋuz umaz / özüŋ munda yalŋuz ḳalı iglemez | |
| KB 3520 | apa | yazdı erse bayat ḳınadı / bu dünyaġ tünek ḳıldı erklig iḍi | |
| KB 3522 | apa | uçmaḳ içre yidi kör ewin / arınġu ḳılındı bu dünya ewin | |
| KB 3653 | buzulġay ajun barça ḳalġay ḳuruġ / | apa | oġlana barça kesgey uruġ |
| KB 3663 | apa | oġlanın barça erklig bayat / açıġlı toḍuġlı törüttü bu at | |
| KB 4620 | kişi men tigüçi | apa | oġlanı / isig tumlıġıġ bilgü aḍra anı |
| KB 4690 | yana yandru yanmaḳ yawalıḳ tapa / yararmu maŋa ay baġırsaḳ | apa | |
| KB 4854 | apa | oġlını emdi erklig bayat / törütti iki iş üçün birdi at | |
| KB 5654 | barayın men emdi ḳadaşım tapa / kiŋeyin aŋar men bu iş ay | apa | |
| KB 6391 | apalı | ḫavalı ajunḳa ilip / uruġ yaḍtı dünya içinde kelip |
Aynı gövdeden maddeler
“apa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).