Tanım
- Söylemek, demek (Kuran çevirisinde sık): “keliŋler aŋar aytıŋlar” ona gidin ve söyleyin; “eger tegse sizke artuḳluḳ taŋrıdın aytur oḳ” size Tanrı’dan bir lütuf erişirse (o) elbette der; “yana aytur-miz feriştelerke” sonra meleklere deriz; “tesbih aytıġlılardın” tesbih edenlerden; “ḳaçan kim aytılsa olarḳa” onlara söylendiği zaman (edilgen aytıl-). Tanıklar: KuT5
- Sormak: “ilig aydı: emdi ayıtġu sözüm bu erdi, munu emdi aytur özüm” hükümdar dedi: sormak istediğim söz buydu, işte şimdi soruyorum; “aŋar aytıp” ona sorup; “taḳı ne aytmış kergek” daha ne sormalı (söylemeli). Tanıklar: TMaitKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ayt- — yalın hâliyle 1 kez
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (14) →KB Kutadgu Bilig
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 586 | muŋar meŋzetü aydı şair bu beyt / işin tüşse iwme sabır birle | ayt | |
| KB 859 | … DI SU‘ALİ İLİGKE / / yana aydı ay toldı uḳtum bu söz / taḳı bir tilekimni | aytur | bu öz |
| KB 1185 | ayur ay atam bir sözüm bar saŋa / anı | aytayın | men ayu bir maŋa |
| KB 1656 | ilig aydı emdi eşit ay oġul / söz | aytur | özüm sen maŋa tut köŋül |
| KB 1889 | İLİG SU'ALİ ÖGDÜLMİŞKE / / ilig bir kün ündedi ögdülmişig / ayur | aytayın | söz sen ay bilmişig |
| KB 1904 | kereklig söz | aytur | men emdi saŋa / iḍi keḍ baḳıp sözleyü bir maŋa |
| KB 1909 | İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı | aytıġlı | muŋluġ bolur / özi bilmedükin anıŋdın ḳolur |
| KB 1921 | … NEGÜ TEG KEREKİN AYUR / / ilig aydı emdi ayıtġu sözüm / bu erdi munu emdi | aytur | özüm |
| KB 1943 | baġırsaḳḳa | aytur | kişi öz sözin / baġırsaḳ yuluġlar kişike özin |
| KB 2466 | muŋar meŋzetü | aytur | emdi bilig / biliglig sözi tut ay ḳılḳı silig |
| KB 2526 | İLİG SU’ALİ ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı uḳtum eşittim bu söz / taḳı bir söz | aytur | seniŋdin bu öz |
| KB 4387 | iḍi yaḳşı aymış biliglig ḳara / biligligke | aytıp | işiŋ ḳıl yorı |
| KB 4866 | bilig | aytur | erse unu bilmişim / eşittiŋ ayu bir negü aymışım |
| KB 5165 | iliŋde biregü kiçe ḳalsa aç / anı sindin | aytur | bayat közni aç |
Aynı gövdeden maddeler
“ayt” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).