İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bekle- fiil

22 geçiş 12 biçim 5 eser KBMaitTTDLTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Korumak, gözetmek: “bilig birle bekle bu bulmış öḍüg” bu bulduğun vakti bilgiyle koru; “neŋin tutar bekleyü, özi yimes” malını saklayıp tutar, kendisi yemez; “tilin beklegende” dilini tuttuğunda. Tanıklar: KBDLTAH
  2. Kapatmak, kilitlemek; mühürlemek: “tünerig evlerde bekleyürler” karanlık evlere kapatırlar; “ḳuduġ için bekleti” kuyunun içine kapattı; “özi beklese ḳoḍsa tamġa urup” kendisi kapatıp mühür vurarak koysa. Tanıklar: MaitTTKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bekle- — yalın hâliyle 9 kez

Çekimli biçimler (11):

KB Kutadgu Bilig

17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 161 uḳuş birle işle ḳamuġ iş küḍüg / bilig birle bekle bu bulmış öḍüg
KB 700 mini buldaçı er tutup beklese / ḳaçumaz men andın söz aydım kese
KB 712 keyik sanı devlet kişike tezig / ḳalı kelse bekle tuşa hem tizig
KB 725 yayiġ ḳutnı bulsa iḍi bekrü tut / ḳalı beklemese yana bardı büt
KB 1324 ḳalınḳa ḳatılsa sen bekle sözüŋ / kişiler ewinde küḍezgil közüŋ
KB 2016 ḳayu beg saḳ erse ilin bekledi / yaġı boynı yençti üze örkledi
KB 2692 ḳızıl til kara başḳa yawlaḳ yaġı / bu yawlaḳ yaġıġ bekle inçin salın
KB 2793 közin keḍ küḍezse tilin beklese / uḳuş birle arzu havaġ örklese
KB 2902 öz elgi bile ḳatsa içgü körüp / özi beklese ḳoḍsa tamġa urup
KB 3040 aḳılıḳ bile beklegü ol ilig / aḳılıḳ bile beg beḍür ay ilig
KB 3253 tapuġ ḳıl tapuġ tınma ḳulluḳ bu ol / tapuġḳa baḳa kör me bekle bu yol
KB 3741 bayatḳa sıġındım özüg bekledim / bu din birle iman küḍezsü iḍim
KB 3933 baġırsaḳ ol ermez özin beklese / baġırsaḳ ol ol kör kişig eḍlese
KB 4041 özinde uluġḳa tapuġ ḳılsa öz / tilin beklese keḍ katıġ tutsa söz
KB 4520 aġır tut tişig sen negü ḳolsa bir / ewiŋ ḳapġı bekle yıraḳ tutġıl er
KB 5759 sen emdi tükel dünya devlet yidiŋ / köŋül bastıŋ arzu hava beklediŋ
KB 6308 ḳapuġ beklemiş sen yime yol kesip / yüzüŋ kizlemiş sen tilin söz basıp

Aynı gövdeden maddeler

“bekle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).