Tanım
- İle, birlikte: “sini ḳoldı tün kün bu emgek bile” seni gece gündüz bu emekle diledi; “anıŋ boldı dünya tü ni‘met bile” dünya türlü nimetle onun oldu; “bir aḍın er bile ol” başka bir erkekle birlikte; “tünle bile bastımız” gece baskın yaptık; “könilik bile dad bėriŋler” doğrulukla adalet verin; “alışu yomġıġun bilen” hep birlikte. Tanıklar: ShoRKuTKB2DLTAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bile — yalın hâliyle 898 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (262) →KB Kutadgu Bilig
262 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 39 | sini ḳoldı tün kün bu emgek | bile | / anı ög sen emdi sewinçin tile |
| KB 203 | biligsiz | bile | hiç sözüm yoḳ meniŋ / ay bilge özüm uş tapuġçı seniŋ |
| KB 386 | köŋülüg bezedi yaruḳluḳ | bile | / tilimni bezedi tanuḳluḳ bile |
| KB 438 | bu saḳlıḳ | bile | kör ilin başladı / ḳutı künde arttı örü yoḳladı |
| KB 505 | iligke yaḳın has ḫacib erdi bir / ayı ersig ilig | bile | sözke sır |
| KB 584 | amulluḳ bile açtı ay toldı til / siliglik | bile | öz sözin aydı bil |
| KB 885 | isiz me ḳatılsa kör eḍgü | bile | / ḳamuġ eḍgülükke bu buldı yula |
| KB 1002 | söz asġı | bile | kör yaġız yirdeki / yaşıl kökke yoḳlar bulur tördeki |
| KB 1228 | oġul ḳızḳa ögretgü erdem bilig / bu erdem | bile | bolsu ḳılḳı silig |
| KB 1373 | sini armasun dünya devlet | bile | / ḳamuġ iş içinde könilik tile |
| KB 1660 | ikinçi uwut ol üçünçi köni / bu üç neŋ | bile | er bulur ḳut küni |
| KB 1744 | bu baylıḳ tilese ajun eḍgüsi / könilik | bile | ol anıŋ bulġusı |
| KB 1752 | ilig me sınadı ḳamuġ türlügün / bütünlük | bile | buldı baḳtı ögün |
| KB 1914 | eşitmek | bile | boldı bilge kişi / bu söz sözlemektin barır er başı |
| KB 2022 | bu saḳlıḳ | bile | sen yaġı boynı yenç / boḍunḳa törü ḳıl tiril kiŋrü inç |
| KB 2119 | küwezlik | bile | kökke aġmaz kişi / ḳalı ḳoḍḳı bolsa buzulmaz işi |
| KB 2142 | aya il tutuġlı ilig saḳlaġu / usallıḳ | bile | yir yigüçi aġu |
| KB 2252 | ḳamuġ neŋ ḳatıldı öz ügri | bile | / köni tur ḳatılma sen egri bile |
| KB 2340 | itiglig az eḍgü üküşte körü / telim tuştı artaḳ üküş sü | bile | |
| KB 2453 | uḳuşluḳ kerek işte artuḳ oḍuġ / oḍuġluġ | bile | işte tutnur boḍuġ |
| KB 2628 | tetiglik | bile | bilse türlüg bitig / bitig bilse ötrü bolur er tetig |
| KB 2722 | közi toġ kişi neŋke suḳlanmaz ol / kişi neŋ | bile | bolsa arsıḳmaz ol |
| KB 2903 | yigü içgü ḳatmış ḳamuġ otlarıġ / öz elgi | bile | ḳatsa tutsa arıġ |
| KB 2994 | ay ilig tapuġçı | bile | beg mesel / satıġçı osuġluġ bolur çın tükel |
| KB 3043 | bu iki | bile | itgü uş bu ilig / bu iki bile er beḍür ay ilig |
| KB 3209 | barışġu kerek ḳa ḳadaşlar | bile | / ḳatılġu kerek iş adaşlar bile |
| KB 3316 | bayat birdi aḫır tilekim maŋa / esenlik | bile | men ḳawuştum saŋa |
| KB 3725 | ḳoḍısı yaġız yir yaşıl suw | bile | / örüsi süzük yil üze ot ula |
| KB 4129 | oŋ elgin | bile | sen kötürgil yigü / bayat atı aşnu ayıt ay bügü |
| KB 4199 | ḳuġuḳa ḳatılmaz körü tur yuġaḳ / ḳara ḳuş örüŋ ḳuş | bile | ḳeḍ yıraḳ |
| KB 4401 | bularnıŋ | bile | sen ḳatıl hem ḳarıl / boġuzdın sıŋar sen saḳınçsız tiril |
| KB 4508 | ḳamuġ erdem ögret oġulḳa tükel / ol erdem | bile | bu tire birge mal |
| KB 4742 | yorı ėki ajun iḍisin tile / nerek dünya ‘uḳbi ikigün | bile | |
| KB 5180 | özüŋ yatġu ornı kör ol belgülüg / anı itgü eḍgü | bile | ay külüg |
| KB 5277 | ay yigli içigli yawalıḳ | bile | / saḳışḳa anunġıl çıḳış yol tile |
| KB 5490 | müsülman müsülman | bile | ol ḳaḍaş / ḳaḍaşḳa ḳatılma ulam eḍgüleş |
| KB 5592 | sewindür bularıġ açın neŋ | bile | / körü tur aḍın işke ḳatma yula |
| KB 5750 | boḍun birle ḳatlıp yorıḳ tüzmedim / ya begler | bile | men ḳılıḳ bilmedim |
| KB 5964 | … BI YUMUŞÇIḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı kele / negü erse yigil baralım | bile | |
| KB 6448 | eşitgil negü tir bilig birgüçi / ay emgek | bile | sen sabır ḳılġuçı |
Aynı gövdeden maddeler
“bile” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).