İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

eg- fiil

15 geçiş 10 biçim 3 eser KBUDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Eğmek, bükmek; çoğu kez “boyun eg-”, “baş eg-” boyun eğmek, itaat etmek: “yaġıları eştip boyun egdiler” düşmanları işitip boyun eğdiler; “maŋa kim boyun egse arzu bulur” bana boyun eğen dileğine erer; “yaġı boynı eg” düşmanın boynunu eğ; “ḳazaḳa tapı bol boyun eg uḍa” kadere hizmet et, arkasından boyun eğ; “bayusa baş egmez boḍun yuwġası” zenginleşirse halkın yufkası (bile) baş eğmez; “biligsiz uḳup emdi boynuŋ ege” bilgisiz anlayıp artık boynunu eğsin; “körüp sızsu düşman boyun egsü yat” düşman görüp erisin, boyun eğip yatsın. Tanıklar: KB7
  2. Bükmek: “suġ aŋreklerni egip” sol parmakları büküp; “taġıġ uḳruḳın egmes” dağı sırıkla eğmez. Tanıklar: UDLT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

eger/ėgėr bağlacı N:eger maddesine ayrıldı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): eg- — yalın hâliyle 3 kez

Çekimli biçimler (9):

KB Kutadgu Bilig

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 101 bu yaŋlıġ topuġḳa itindi ajun / yaġı boynı egdi kötürdi özün
KB 450 sewigli sewinçin anı ögdiler / yaġıları eştip boyun egdiler
KB 678 maŋa öznese kim özelip ölür / maŋa kim boyun egse arzu bulur
KB 1037 ḳamuġ ilke ḳıldı kör elgi uzun / boyun egdi düşman kiterdi özün
KB 1754 negü tir eşit emdi bilge öge / biligsiz uḳup emdi boynuŋ ege
KB 2647 elig sunsa erdem bile er tegip / uluġ taġ başın yirke ildrür egip
KB 3195 törütmezde aşnu yorıttı ḳaza / ḳazaḳa tapı bol boyun eg uḍa
KB 3629 et özke alıḳ birme egme boyun / awınçı saḳınç ol tileki oyun
KB 5482 er atnı sewindür tilegil tilek / tilek barça kelgey yaġı boynı eg
KB 5523 negü tir eşitgil böke yawġusı / bayusa baş egmez boḍun yuwġası
KB 5800 sen emdi iligke keḍdür eḍgü at / körüp sızsu düşman boyun egsü yat
KB 5905 bu törtinç titimlig kerek bolsa alp / yaġı boynın egse işin ḳılsa yarp
KB 6365 açurġu bularıġ yolın tutsa keḍ / anın yolḳa kirse boyun egse keḍ