Tanım
- İnmek, aşağı gelmek: “yaşıl köktin indi yaġız yirke söz” söz mavi gökten kara yere indi; “nė kim iner kökdin nė kim aġar” gökten ne iner, (göğe) ne çıkarsa; “ol ḳar ḳamuġ ḳışın iner” o kar bütün kış yağar (DLT); “taġdaḳı inmiş tirilip” dağdakiler inip toplanıp (KT); “yirtinçüke inerler” dünyaya inerler; “iniŋ ikegü andın” (KuT) ikiniz de oradan inin; “inmez-miz meger seniŋ iḍiŋ fermanı birle” (melekler:) Rabbinin buyruğu olmadan inmeyiz; “yekke söŋüşgeli kelti-i-h inti-i” (Huast) şeytanla savaşmaya gelip indi; “ajunḳa apa inmişinde berü” Âdem’in dünyaya indiğinden beri; “amtı yėrtinçüke iŋülük öd ermez” (Mait) şimdi dünyaya inme zamanı değil; “iŋü ödi yaġumış” inme vakti yaklaşmış. Tanıklar: KTBKHuastMait3KuT3KB2DLT
Mait’teki iŋü, iŋülük (in-gü, in-gülük) yazımları da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): in- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (25):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →KB Kutadgu Bilig
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 210 | yaşıl köktin | indi | yaġız yirke söz / sözi birle yalŋuḳ aġır ḳıldı öz |
| KB 219 | ajunḳa apa | inmişinde | berü / uḳuşluġ uru keldi eḍgü törü |
| KB 1049 | inigli | aḳar ol aġıġlı iner / yaruġlı tunar ol yorıġlı tınar | |
| KB 1049 | inigli aḳar ol aġıġlı | iner | / yaruġlı tunar ol yorıġlı tınar |
| KB 1526 | eḍiz boldı ornı ay ḳutluġ ḳuta / teŋise ḳoḍı | inse | boldı yuta |
| KB 5028 | yaşıḳ yirke | indi | yüzin kizledi / ḳararıp tuman tozdı dünya tudı |
| KB 5940 | kiçe yattı erte yana atlanıp / turup ḳarşıḳa kirdi attın | inip | |
| KB 6211 | yasıḳ yirke | indi | yüzin kizledi / ḳalıḳ ḳarşu keldi izin izledi |
| KB 6221 | erentir başı | indi | yirke yaġuḳ / yaşıḳ baş kötürdi yüz açtı yaruḳ |