İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

yir

346 geçiş 21 biçim 8 eser KBSekMaitAHDLTKTTIB Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): yir — yalın hâliyle 214 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • yirde 122 (DK, KB, EÇS, Sek) · yirdė 1 (IB)

Çekimli biçimler (20):

KB Kutadgu Bilig

271 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 3 yaġız yir yaşıl kök kün ay birle tün / törütti ḫalayıḳ öḍ öḍlek bu kün
KB 96 bu türlüg çiçek yirde munça beḍiz / yazı taġ ḳır oprı yaşıl kök meŋiz
KB 237 tirig ölgü aḫır töşeŋü yirig / kişi ölse eḍgün kör atı tirig
KB 477 ġariblıḳ yirinde kerek bolġa neŋ / bu elgim tarusa sarıġ ḳılġa eŋ
KB 682 bu ḳut kelse yalŋuḳ ḳutaḍur köni / tümen arzu birle talulap yir aş
KB 902 ḳayu neŋ uçuz bolsa yirde yatur / aġı çuz aġır boldı törde yatur
KB 1002 söz asġı bile kör yaġız yirdeki / yaşıl kökke yoḳlar bulur tördeki
KB 1174 kereklig işim barça yirde ḳoḍup / kereksizni ḳıldım havaḳa uḍup
KB 1394 negü ekse yirke yana ol önür / negü birse ewre anı oḳ alur
KB 1444 saray ol ajun kör bu ḳazġanç yiri / negü bulsa munda naru ıḍ yorı
KB 1734 ḳayu taḳ ḳazar körse tüplür ḳayaġ / ḳayu yir ḳulaçlayu yügrür yadaġ
KB 2142 aya il tutuġlı ilig saḳlaġu / usallıḳ bile yir yigüçi aġu
KB 2355 yaġı sançġuka tutġu iki tolum / bu iki tolumdın yaġı yir ölüm
KB 2582 iḍi saḳ küḍezgü bu yirde begin / yoḍuġ tegmese anda teŋsizlikin
KB 2784 körü barsa yinçke saḳış hendese / munı birle yir kök bolur ol sasa
KB 2961 isig tumlıġ aç toḳ yaḍaġ hem yalıŋ / ḳılıç baldu oḳ yir ay ilig biliŋ
KB 3081 ḳalı barsa iltür bu keldürmişin / yaġız yirke ildrür kötürmiş başın
KB 3226 uluş kend içinde tapuġ bar telim / uş ol yirde ḳılsa bulumaz yarım
KB 3338 baḳa kördüm emdi dinim yigliki / bu yirde köründi özüm yigliki
KB 3499 kişiler araḳı muyan eḍgülük / bu yirde bulunmaz munu belgülük
KB 3600 bulaḳ semrise kör munar hem azar / iḍisin çalar yirke andın tezer
KB 3785 ölüglig körür sen ölüg sen tirig / sizik tutma bir kün eşüngey yirig
KB 3945 tileki ne erse bu yirke kelip / anı men bireyin itigin ḳılıp
KB 4066 bu ḳurḳa tegip uz tapınsa bu er / uluġluḳḳa yetlür tükel arzu yir
KB 4253 tepizlik ig ol bir otatġu uzun / yimişi anı yir sızar bu özün
KB 4501 saḳınuḳ arıġ bolsa aşlı bolur / ol üç neŋ bu yirde bolur ay unur
KB 4602 yir erken aşıġ türtme tirki üze / kişi körki buzma ḳılınçıŋ tüze
KB 4722 açıp körse erdiŋ ḳara yir ḳatın / ne öḍrüm talular yatur ınçıḳın
KB 4884 yaşıḳ badı yüzke ḳara yüz baġı / ajun toldı bütrü ḳara yir toġı
KB 5044 köŋül arzulasa yıraḳ yir yaġuḳ / bolur terk tilekin bulur ol anuḳ
KB 5278 ayıtġu turur kör bayat barçanı / ḳutulġu yiriŋ barmu ḳaçġıl kanı
KB 5416 tap erdi yana bu ölümde basa / ḳara yir ḳatında ölüp oprasa
KB 5572 kerek yir üze tur kerek yir ḳatın / çawıḳsa özüŋ kör bu eḍgü atın
KB 5747 il asġın buzup sen öz asġıŋ koḍup / ne eḍgü tiler sen bu yirke uḍup
KB 5919 tirig ti kim ölse kör eḍgü atın / neçe yatsa oprap ḳara yir ḳatın
KB 6134 kölike turur dünya devlet küni / kölike bir ök yirde turmaz köni
KB 6177 negü tir eşitgil ölügli kişi / ölürde ulıp yirke çalmış başı
KB 6383 tiken ol uḳuşluġḳa dünya tolu / aḍaḳ ursa yirke kirür saḳlaġu
KB 6419 seweriŋ üküş bolsu sewmezleriŋ / saçılsu birerin kiŋüsü yiriŋ
KB 6444 ḳani ol üküş yir tilegli kişi / ḳara yir töşendi itildi işi

Aynı gövdeden maddeler

“yir” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).