İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ewür- fiil

122 geçiş 35 biçim 4 eser KuTKBAbhAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Çevirmek, döndürmek; hep “yüz ewür-” yüz çevirmek: “bu ay toldı terkin ewürdi yüzin” Aytoldı hemen yüzünü çevirdi; “yayıġ dünya mindin ewürdi yüzin” dönek dünya benden yüz çevirdi; “uluġluḳ bu beglik yüz ewrür saŋa” büyüklük, bu beylik sana yüz çevirir; “keçürgil olardın yüz ewürgil” onları bağışla, yüz çevir; “yana yüz evürdiler andın” sonra ondan yüz çevirdiler; “eşit sen ewürme yüzüŋ” dinle, yüzünü çevirme. Tanıklar: KuT2KB4
  2. Başka yöne çevirmek, döndürmek: “yana ewürdi sizni olardın sınamaḳ üçün” sizi sınamak için onlardan çevirdi; “ewrer-miz anı evvelḳı suretiŋe” onu eski hâline döndüreceğiz; “ol künler ewrer-miz anı boḍun arasında” o günleri insanlar arasında döndürür dururuz; “ol taŋrı ewrer erli köŋülli ara” Tanrı kişi ile gönlü arasına girer. Tanıklar: KuT3
  3. (Abhidharma çevirisinde) (sevabı) aktarmak: “bışrunmış buyanın evrip buşı bėrürler” uyguladıkları sevabı aktarıp bağışlarlar. Tanıklar: Abh

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ewr-, evr-, evür- yazımları ve KuT/KB’deki ewrer biçimi bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ewür- — yalın hâliyle 1 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ewürgil 7 (KuT) · ewürġil 1 (KuT)

Çekimli biçimler (34):

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 421–424 … zlerin tözü ḳul ḳılurlar azad özlerin kim ol malsız erse ol erni körüp yüz evrüp keçerler yumup közlerin