Tanım
- Çevirmek, döndürmek; hep “yüz ewür-” yüz çevirmek: “bu ay toldı terkin ewürdi yüzin” Aytoldı hemen yüzünü çevirdi; “yayıġ dünya mindin ewürdi yüzin” dönek dünya benden yüz çevirdi; “uluġluḳ bu beglik yüz ewrür saŋa” büyüklük, bu beylik sana yüz çevirir; “keçürgil olardın yüz ewürgil” onları bağışla, yüz çevir; “yana yüz evürdiler andın” sonra ondan yüz çevirdiler; “eşit sen ewürme yüzüŋ” dinle, yüzünü çevirme. Tanıklar: KuT2KB4
- Başka yöne çevirmek, döndürmek: “yana ewürdi sizni olardın sınamaḳ üçün” sizi sınamak için onlardan çevirdi; “ewrer-miz anı evvelḳı suretiŋe” onu eski hâline döndüreceğiz; “ol künler ewrer-miz anı boḍun arasında” o günleri insanlar arasında döndürür dururuz; “ol taŋrı ewrer erli köŋülli ara” Tanrı kişi ile gönlü arasına girer. Tanıklar: KuT3
- (Abhidharma çevirisinde) (sevabı) aktarmak: “bışrunmış buyanın evrip buşı bėrürler” uyguladıkları sevabı aktarıp bağışlarlar. Tanıklar: Abh
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
ewr-, evr-, evür- yazımları ve KuT/KB’deki ewrer biçimi bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ewür- — yalın hâliyle 1 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ewürgil 7 (KuT) · ewürġil 1 (KuT)
Çekimli biçimler (34):
ewürse 18
ewrer 13
ewürdiler 10
ewürdi 10
evrip 8
ewürgil 7
ewrerler 6
ewürseler 5
ewürgey 5
ewrermiz 4
ewrügliler 3
ewürdimiz 3
ewürmek 3
evürdiler 2
ewürgenler 2
ewürdüŋ 2
ewürmez 2
ewürme 2
ewürmekleri 1
evrügliler 1
ewürgeyler 1
evürdi 1
ewrügli 1
ewürmedi 1
evrüp 1
ewürmekim 1
ewürmekke 1
ewürdiŋiz 1
ewürmesler 1
ewürdümiz 1
ewürmiş 1
ewrüp 1
ewrür 1
ewürġil 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (1) →AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 421–424 | … zlerin tözü ḳul ḳılurlar azad özlerin kim ol malsız erse ol erni körüp yüz | evrüp | keçerler yumup közlerin |