Derlem sözlüğü · madde
adruḳ sıfat
Tanım
- Başka, farklı; “adruḳ adruḳ” türlü türlü, çeşit çeşit: “adruḳ adruḳ emgek teginürler” türlü türlü acılar çekerler; “adruḳ adruḳ etüz körtgürüp” türlü türlü beden göstererek; “tüü törlüg adroq ḫua çeçek” çeşit çeşit çiçek. Tanıklar: HuastKİP2SekKPMait2AbhShoR2
- Üstün, seçkin: “yėg adruḳ” en üstün; “adruḳraḳ tegimlig” daha üstün, daha layık. Tanıklar: Abh2ShoR
- Fark, üstünlük: “kişide kişi aḍruḳı bar telim, bu aḍruḳ biligdin” insanla insan arasında çok fark vardır, bu fark bilgidendir. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adruḳ — yalın hâliyle 87 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- adruḳ 85 (Abh, Mait, Sek, ShoR) · adruk 1 (Mait) · aḍruḳ 1 (KB)
- adruḳı 5 (Abh) · aḍruḳı 2 (KB)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (108) →Abh Abhidharma (Shogaito)
42 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 163–165 | … aġır ayançaŋ köŋül-üg若見論中kim-ler körser-ler şasdr-taḳı yörüg töz-i-niŋ yėg | adruḳ-ın | ödrü adırtlıġ odġuraḳ bilip tŋri burḫan-nıŋ edgü-ler-i-niŋ yėg ayaġuluḳ er … |
| Abh.Sho. 418–419 | yėg | adruḳ | tėp是智 断徳tükel-lig erdüki üz-e bilge biliglig tarġarmaḳ -lıġ edgü-ler-ke. |
| Abh.Sho. 1601 | neŋ alḳu bilge bilig-ler-niŋ barça-nıŋ adı bolur ermez üçün yėg | adruḳ | tėp. |
| Abh.Sho. 1949 | evdip ol şasdr-taḳı yėg | adruḳ | yėg soġançıġ ujik -lerig yörüg-ler-ig. |
| Abh.Sho. 2326–2327 | … -lemiş-iŋiz yme ök tanuḳ büdmez yene inyanaparasdan-ta ulatı-lar sudur-nuŋ | adruḳ-ı | ermez ne üçün tėptėser. |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.031.18–22 | … n) tört (miŋ) ... / / arka / bėşinç ıḳi yigirmi p(a)t(a)r tört buluŋtın | adruḳ | körtle sarvaglar (bo)lur.. |
| Mai.Tek.055.25–31 | … g esri kusrı suvdaḳı kurġaḳ--d(aḳ)ı çeçekler yarılıp açılıp tö(k-) -(ülür) | adruḳ | adruḳ eŋer teger çintan tamalaptr abiruş krbirde ulatı (erdni-) -lig sögüt … |
| Mai.Tek.071.50–52 | tınlıglar ne ayıg kıl(ınç küçinte) bu muntag adruḳ | adruḳ | emgek tegi--nürler.. |
| Mai.Tek.107.18 | … ınta eren savın işile(rke) ... işiler savın erenke / t- ... ... üçün adruḳ | ad(ru)k | tamu- ... ... bit / / / ıdar ... -tm / / - ... ... malark(a ö)güg kaŋġıg b … |
| Mai.T-11.12a.24 | adruḳ | adruḳ aġar ayaġ ḳılur-lar .. |
Sek Sekiz Yükmek
15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.150–151 (IIc) | turḳaru bilge biliglig közin | adruḳ | adruḳ alḳınçsız körkle öŋ körk körür |
| Jut.Sek.T-1.163 (IIc) | titir yme ḳulḳaḳı turḳaru adruḳ | adruḳ | alḳınçsız ün eşidür ol kim üz tip |
| Jut.Sek.T-1.174 (IIc) | tilin turḳaru | adruḳ | adruḳ alḳınçsz tatıġlıġ tatıġ tatar ol kim tatıġlıġ tatıġ tip titir |
| Jut.Sek.T-1.177 (Ib) | nom ögrünçü atlġ burḫan titir yme et’özi turḳaru adruḳ | adruḳ | |
| Jut.Sek.T-1.246 (IIc) | yavaş kimke erser neŋ yavlaḳı yoḳ | adruḳ | adruḳ |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.1.V/3–5 | basa tüü törlüg | ad[roq]q | adroq ḫua çeçek saçıp ol [çi]ndan türtmiş mandal içinte tütsük köyürüp yul … |
| Sho.Rosia 7.2 /292 | adruḳ | ad[ruḳ alḳu///] -l’r :: | |
| Sho.Rosia 7.2 /298 | anıŋ sanı yüz kişi-lerig :: | adruḳ | adruḳ ḳamaġ yêg soġançıġ erdini-li[g ///:: |
| Sho.Rosia 7.2 /308 | bilge biliglig yêg | adruḳ | öz-lüg yaş-lıġ-lar-ta :: |
| Sho.Rosia 8.3 /14 | atınçıġ muŋadınçıġ yég | adruḳ | edgü-lerin eşidser-ler. |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 150 | adruḳ | adruḳ etüz körtgürüp bu sav atlıġ yėr suvda yorıyur tınlıġlarıġ ḳutġarur . … | |
| KİP 150 | adruḳ | adruḳ | etüz körtgürüp bu sav atlıġ yėr suvda yorıyur tınlıġlarıġ ḳutġarur .. |
| KİP 182 | bu yėrtinçüdeki ḳamaġ yalaŋuḳlar | adruḳ | adruḳ muŋınta alḳu türlüg emgekinte ozġurur |
| KİP 182 | bu yėrtinçüdeki ḳamaġ yalaŋuḳlar adruḳ | adruḳ | muŋınta alḳu türlüg emgekinte ozġurur |
KP Kalyanamkara Papamkara
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlarKB Kutadgu Bilig
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlarHuast Huastuanift
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II Y. 60 b.-38–40 | … ü] bardaçı boşuntaçı bėş t(e)ŋri y(a)ruḳın biziŋerü [kelürdi erser] .. biz | adruḳ | adruḳ ėtip y(a)ratıp nomḳa k(e)ygürsüg törü [bar] erti .. |
| T. II Y. 60 b.-38–40 | … daçı boşuntaçı bėş t(e)ŋri y(a)ruḳın biziŋerü [kelürdi erser] .. biz adruḳ | adruḳ | ėtip y(a)ratıp nomḳa k(e)ygürsüg törü [bar] erti .. |
Aynı gövdeden maddeler
“adruk” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).