Tanım
- Akıtmak: “aḳıtsa suwuġ yirde ni’met önür” suyu yere akıtsa nimet biter; “aŋar baḳır yulını aḳıttımız” ona bakır pınarını akıttık; “közde aḳıttı aḳın” gözünden yaş akıttı. Tanıklar: KuTKB2
- (Orhon yazıtlarında) akın yaptırmak, akın etmek: “tün aḳıtdımız” gece akın ettik; “kül tėgin ebig başlayu aḳıttımız” Kül Tigin’i başa geçirip akın ettik. Tanıklar: KTT
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aḳıt- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (11):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →KB Kutadgu Bilig
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 972 | biliglig sözi yirke suw teg turur / | aḳıtsa | suwuġ yirde ni’met önür |
| KB 1058 | ḳayu aydı ḳan tutmış emdi munı / aça birgü ekçek | aḳıtġu | ḳanı |
| KB 1160 | oḳıdı bu oġlın öziŋe yaḳın / tutup ḳuçtı közde | aḳıttı | aḳın |
| KB 5610 | İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / üküş | aḳıtu | ögdi ögdülmişig / ayur sözlediŋ sen özüŋ bilmişig |
| KB 6292 | ünün sıġtadı eştip ögdülmişe / urundı toḳındı | aḳıttı | yaşa |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 33/34b1 | 12 Süleymanḳa yelni anıŋ ertesi bir aylıḳ yol anıŋ keçesi bir aylıḳ yol | aḳıttımız | aŋar baḳır yulını peridin ol kim ʿamel ḳılur anıŋ utrusında iḍi yarlıġı bi … |
| Ku. T. 34/4b2 | 34 hem ḳıldımız anıŋ içre bustanlar ḫurmalardın hem üzümlerdin | aḳıttımız | anıŋ içre yullardın |
KT Kül Tigin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT K 8 | … u)zġ(a)ru : sü t(a)ş(ı)kd(ı)m(ı)z : kül t(i)ġ(ı)n : (e)b(i)g b(a)şl(a)yu : | (a)ḳıt(tı)m(ı)z | : |
T Tunyukuk Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 32 | … ız> : (e)rt(i)ş üg(ü)z(ü)g : k(e)- / ç(i)gs(i)z(i)n : k(e)çd(i)m(i)z : tün | (a)ḳ(ı)td(ı)m(ı)z | : bolçuḳa: t(a)ŋ ünt(ü)- / rü: t(e)gd(i)m(i)z |
TT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III D 26025. 26028.-162–163 | … anyuḳ tınlġ-lar . bu yrlıġıŋıznıı köŋül-lüg eşitip . buyanlıġ talui ögüzüg | aḳıtıp | [.] burḫan-lar uluş -ınta toġtılar . |
Sek Sekiz Yükmek
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.136 (Ia) | tüketi burḫanlarnŋ ḳamaz | aḳıtmaz | artamaz buzulmaz arıġ turuḳ |
KP Kalyanamkara Papamkara
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP II-8 | … ud çoḳar ḳoy laġzın ulatı tınlıġ-larıġ ölürür terisin soy(=r?)ar ḳan ögüz | aḳıtar | etin ḳanın satar anın öz egidür .. |