aḳ- fiil

56 geçiş 12 biçim 8 eser KuT KB DLT ShoR Mait Man U Sek Anlam haritasında göster

Tanım

Akmak: “aḳar suw” akan su; “uştmaḫlar aḳar altınıda arıḳlar” altından ırmaklar akan cennetler; “ḳanı aḳıp” kanı akıp; “sütler aḳzun” sütler aksın; “Etil suwı aḳa turur” İtil suyu akıp durur. Tanıklar: Mait KuT KB DLT2
Akıntıya kapılmak, sürüklenmek: “sıŋarḳıḳa aḳarlar” (varoluş) akıntısına kapılırlar.
Mecazen gelip durmak: “aḳa kelsü arzu” dilekler akıp gelsin. Tanıklar: KB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): aḳ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (12):

aḳar 35 aḳa 4 aḳtı 4 aḳsa 3 aḳzun 2 aḳıp 2 akıglı 1 aḳtımız 1 aḳur 1 aḳır 1 aḳıġlı 1 aḳmış 1

22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Ku. T. 25/7b2	136 bu ögür olarnıŋ yanutları yarlıḳamaḳ iḍilerindin hem uştmahlar	aḳar	altınıda arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde nėme körklüg iş ḳılıġlılarnıŋ yan …
Ku. T. 28/15a1	133 Iḍtımız olar üze	aḳar	suwnı çekürgeni yaḍaġ çekürge hem baḳalar hem ḳannı üḍürmiş belgüler uluġs …
Ku. T. 30/37a3	15 kemiştiler yer içinde bekümiş taġlar ta yoḳatmasun sizlerni	aḳar	arıḳlar yollar bolġay kim sizler köni yolḳa köngey sizler
Ku. T. 36/58b1	… rʿavn boḍnı içre aydı: ey meniŋ boḍnum ermez mü maŋa mısr mülki bu arıḳlar	aḳar	meniŋ tasarrufumdın körmez mü sizler
Ku. T. 38/14b1	… içinde imannı ḳavi ḳıldı olarnı ruh birle andın kigrür olarnı uştmahlarḳa	aḳar	anıŋ astınıda arıḳlar mengü ḳalıġlılar anıŋ içinde ḫoşnud ėrür taŋrı olard …

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 669		aḳar	suw yorıḳ til bu ḳut turmadı / ajun tezginürler yorıp tınmadı
KB 973	biliglig kişiniŋ sawı eksümez /	aḳıġlı	süzük yul suwı eksümez
KB 2688		aḳar	suw teg ol bu tilin eḍgü söz / ḳayuḳa bu aḳsa çiçek öndi tüz
KB 4664	biregü barır	aḳa	ündeseler / aş içgü içer yir negü birseler
KB 6013	ḳış erse yana tüş körügli ḳarı /	aḳar	suv tüşese ya buz ḳar tolı

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

DLT 325	Ḳatun Sini çoġıladı / Tanġut begin yaġıladı / Ḳanı	aḳıp	jaġıladı / Boyun suwın ḳızıl saġdı
DLT II, 128	Kânı	aḳıp	yoşuldı / Kâpı ḳamuġ teşildi / Ölüg bile ḳoşuldı / Tuġmış küni uş batar
DLT III, 398	Ördi bulıt ıŋraşu /	Aḳtı	aḳın möŋreşü / Ḳaldı boḍun taŋlaşu / Kükrer taḳı maŋraşur
DLT 1, 96	Yay yarupan ergüzi /	Aḳtı	aḳın munduzı / Tuġdı yaruḳ yulduzı / Tıŋla sözüm, külgüsüz
DLT I, 376	Tutçı yaġar bulıtı altun tamar arıġ /	Aḳsa	anıŋ aḳını ḳandı meniŋ ḳanıġ

Sho.Rosia 7.2 /111–133	… nip diyanḳa kirür] teg têp 順趣於離 êyin barür-lar sıŋarḳı-ḳa 流 [/// sıŋarḳıḳa	aḳar-]	lar ḳutulur-lar 觸幾觸bürtülür-ler neçe bürtm[ek ///] 作 işletür 此先問 monı aşnu …
Sho.Rosia 7.2 /210	[/// etözi yininte barça ter	aḳtı	::
Sho.Rosia 7.2 /213	] ıduḳ et’öz-üŋ yiniŋ-te barça ter	aḳmış	::
Sho.Rosia 7.2 /366	inçip ḳayu-ta yanturu	[aḳar	::

Mai.Tek.033.04–12	azu sekiz (tü)men tü töpüm sayu taluy (ö)güz osuglug sütler	aḳzun	... - / / /.. ol süt- -lerniŋ (küç)inte kop kamag tınlıg--larıg emgeksiz m …
Mai.Tek.061.07–10	… yinimiz yarılur yırtılur örtenür yalar tolp et-özümüzdi kan yiriŋ söl ...	aḳar	barınur..
2a-18	azu sekiz tümen tüü tübüm sayu tal-uy ögüz osuġluġ [sütler	aḳ]zun	erdi . .

… ıg al[tu]n kısada arıyurça takı inçe [k(a)ltı] üstüz kapakug yme yügürügli

akıglı

suvka k(e)mişip … [eli]gin arıt[ır]ça eligke y(a)ragulukt(e)g yuntug arıtı …

… ḳmaḳsız uluġ yanturdaçı .. . . . . . . [atl]ġ arvıs-lar ėligin uluġ türlüg

aḳır

ayaġ üze kögürser-ler .. anta ḳı-a oġ ėl ulus ada-sı-nıŋ amrılmaḳı bolḳai …

bolur et’özi alḳu yiriŋ

aḳar

tökülür yarsınçıġ bolur et’özi