İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

amranmaḳ isim

Tanım

  1. Sevgi, sevme: “ulug amranmaḳın aġır küsüşün bitidim” büyük sevgiyle, derin istekle yazdım; “bir amranmaḳ ezrua teŋri tamġası” birinci, sevgi: Zurvan tanrının mührü; “ög amranmaḳın” ana sevgisiyle. Tanıklar: HuastMaitMan
  2. (Budist) susayış, arzu, tutkulu bağlılık (tṛṣṇā): “amranmaḳtın öŋi üdrülmişler” arzudan ayrılmış olanlar; “teginmek üçün amranmaġ … toġar” duyum yüzünden arzu doğar; “altı ḳat amranmaq uġuş teŋri yéri” altı katlı arzu âlemi tanrı yurdu. Tanıklar: AbhUShoR

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): amranmaḳ — yalın hâliyle 17 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • amranmaḳ 15 (Mait, Abh, Huast, ShoR) · amranmak 1 (Mait) · amranmaq 1 (ShoR)
  • amranmaḳın 2 (U, Mait) · amranmakın 1 (Man)

Çekimli biçimler (9):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.021.25–28 … .. ... ögüŋüztin adrılmışta ... - / sütin emizip igitdi beltürtdi ... - ög amranmaḳın bözin ... (yar)lıḳap kede yarlıḳazun
Mai.Tek.069.06–08 amranmaḳ biligin bir i(kintiş)ke savlıg.. et-özni artadımız aġançu taġun sav sözled …
Mai.Tek.107.02–05 / - ... tapa amranma(k) ... (tamtu)rdu--muz ... çhşaputlug et-özler köŋüllerinte amranmaḳlag ot ta …
Mai.Tek.107.18 biz öŋre kişi ajunınta erken adın amraḳın amranmaḳ ogrınta eren savın işile(rke) ... işiler savın erenke / t- ... ... üçün ad …
Mai.T-11.12a.13–16 ḳamşa-dı .. emtı bėrökin atayım ḳaŋıçıŋ-ḳa amranmaḳ köŋülü(n) bar erser başım üz<e> irklegil .. ḳop öz ḳonuḳ-larım ögirzün ..

Abh Abhidharma (Shogaito)

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 44–45 … uġ業不獨能ḳılınç yalŋuz-ın edrem-lig ermez ot -ġuraḳ basudçı-sın yėvinür ḳaltı amranmaḳ-tın öŋi üdrülmiş-ler erser neçe bar erser yme olar-nıŋ ḳılınç-lar-ı.
Abh.Sho. 1718–1722 … leyü yörmedimiz何者ḳayu ol tėptėser ḳaltı öŋ -lüg öŋsüz uġuş-tın aldın tuġup amranmaḳ uġuş-ta tuġum ul -almış ödte ti bolmış törü-çe tükel-lig bolmış teg uluġ k …
Abh.Sho. 2986 ḳaltı amranmaḳ-ḳa bodulmaḳ-tın öŋi üdrülmiş-ler erser.
Abh.Sho. 2987–2989 kėn yene adḳansar amranmaḳ uġuş-uġ bu adḳantaçı köŋül-teki nom-ta ulatı-lar-ı odġuraḳ erür aḳıġ-sız t …
Abh.Sho. 4430 tuġsar ol amranmaḳ az.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.3.1.V/4–5 tört yégirmi yéti kün ursar altı qat amranmaq uġuş teŋri yérinteki -lerniŋ teŋridem ordu qarşıları bir qalısız açılur kö …
Sho.Rosia 6.3.2 /35 … omlamaḳ têp 善向 edgüke ölentürmek têp 若有法説 bi[rök ///] nom nomlasar 調伏貪欲 az amranmaḳıġ turu(l)durtaçıġ yavalturdaç[ıġ 得名世] 間説法 atı bolur mu yêrtincü-deki-lerke n …
Sho.Rosia 6.3.2 /35 … nomlamaḳ têp 若[世間向 kim-] ler birök yêrtinçü-deki-ler-ig ölentürser 調伏貪欲 az amranmaḳ-[ıġ turulturġuḳa] yavalturġu-ḳa已調伏 turulturdu yavalturdu tükedser 試問 sınay[u a …
Sho.Rosia 7.2 /221 a[z amranmaḳ bolur berk] baġ ::
Sho.Rosia 8.3 /84–85 burḫan ḳutıŋa 心 öriḍmez erkenki tek ök az amranmaḳ nizvanı üz-e ///mys ḳurımış bolur-lar.

U Uigurica I-IV

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y.21-9–11 ne üçün tutayaġ toġar tėp . . inçip titrü sayınıp ut . . [ġu]-–raġ tuidum amranmaġta ötkürü tutayaġ . . . . . … ………………………… tutayaġ toġar
U II, T II Y.21-12–14 … ………….. inçip titrü saġınıp . . . . . . [utġuraġ tuidum teginmek-te] ötkürü amranmaġ törüyür
U II, T II Y.21-15 teginmek üçün amranmaġ . . . . toġar
U II, T. II Y. 52,1-12–14 ata . . . . . . . . amranmaḳın ögrünç sevinç köŋülümte tö . . . . . . . sn sözlemiş teg ök yaŋı kün . . . …

Huast Huastuanift

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II Y. 60 a.-15–20 tört y(a)ruḳ tamġa köŋülümüz [de tamġalad(ı)m(ı)z bir] amranmaḳ ez[rua] t(e)ŋri tamġası . . ėkinti kirtkü-[nmek kün ai t(e)ŋri tamġası üç] …
T. II Y. 59-7–14 üçünç yme todunçsuz ovutsuz amranmaḳ köŋül oġrınta ad(ı)naġu oŋ ḳurıġl(ı)ġ evinlig uzun-tonluġ-ḳa yaztım yaŋılt …

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 171-244–247 maŋa agduk karı petkaçi m(a)r işuy(a)zd m(a)histak üze kim yme ulug amranmakın agır küsüşün bitidim

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 61–62 taḳı yime (kim) ḳayu tınlıġ amranmaḳ uvutsuz biligi küçlüg ėrser ḳuanşi im pusar atın atasar . . ol uvutsuz bil …