Derlem sözlüğü · madde
asıġlıġ sıfat
Tanım
- Yararlı, faydalı: “asıġlıġ tusuluġ ḳılġu üçün” yararlı ve faydalı kılmak için; “asıġlıġ ḳul erse oġulda yaḳın” yararlı köle oğuldan yakındır; “ne neŋ bar bilig teg asıġlıġ” bilgi gibi yararlı ne var?; “asaġlaġ tusuluġ tınlıġlar” yararlı canlılar. Tanıklar: AbhKBAH
- “asıġlıġı” yararı: “tınlıġlarnıŋ asıġlıġı meŋiligi üçün” canlıların yararı ve mutluluğu için.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): asıġlıġ — yalın hâliyle 24 kez
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (32) →KB Kutadgu Bilig
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 897 | bu eḍgüg bilir ol kişi eḍgü tip / | asıġlıġ | erürin munı ḳılġu tip |
| KB 1468 | sewerim sen erdiŋ ay ilig maŋa / | asıġlıġ | ḳumarumnı ḳoḍtum saŋa |
| KB 3003 | asıġlıġ | ḳul erse oġulda yaḳın / asıġsız oġulnı yaġı bil saḳın | |
| KB 5358 | asıġlıġ | kerek beg kör elgi aḳı / ajun buḍnıŋa tegse andın toḳı | |
| KB 5731 | asıġsız kişiler kişide turı / | asıġlıġ | kişi asġı ilke tolur |
Abh Abhidharma (Shogaito)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 15–16 | asıġ-lıġ | tusu-luġ ḳılġu üçün tınlġ-lar -ıġ又asıġ tusu ḳıġu üçün tınlġ-lar-ḳa yme/tėr … | |
| Abh.Sho. 1046–1058 | … ışrunmış buyan-ın yumdaru uduzup evrip buşı bėrür-ler tüzü-ke küsemiş üçün | asıġ-lıġ | meŋi-lig ḳılġalı nom uġuş-ındaḳı tınlġ-lar-ıġ munı munçulayu üdlüm üdlüm b … |
| Abh.Sho. 1067–1076 | … mış evrip buşı bėrmiş iki türlüg buyan-lar-nıŋ tüş-in : yene iş -ledür-ler | asıġ-lıġ | meŋi-lig ḳılġalı alḳu tınlġ-lar-ıġ : ḳaltı üsdünki teg üküş telim buyan-lı … |
| Abh.Sho. 1082–1085 | … ermez tėp是故仏徳anı üçün tŋri burḫan-nıŋ edgü-ler-i öz-li adın-lı-ḳa birgerü | asıġ-lıġ | erür. |
| Abh.Sho. 1281–1282 | alḳu-nı barça ozġurup ḳudġar -ıp barça-nı | asıġ-lıġ | tusu-luġ ḳılıp ezüg igit nomlamadaçı-sın azu-ça yme tınlġ-lar bolur üç tür … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.019.40–46 | (anın) sizler barıŋlar.. öz et-öz--(üŋ(üzlerke edgülüg adnaġuḳa | asaglag | işke odug saḳ eriŋler men yėme amtı urubilvaḳaşipte (ulat)ı tınlıglarag ku … |
| Mai.Tek.022.08–13 | … ... tört yigirmi türlüg botklig / / arka -in men bu(rkan) ... anın maŋa | asaglıg | / / / - ... ėşid anant men yėme ġautami katunka asagda asaglıg erür men ne … |
| Mai.Tek.022.08–13 | … . anın maŋa asaglıg / / / - ... ėşid anant men yėme ġautami katunka asagda | asaglıg | erür men ne üçün tėp tėser.. |
| Mai.Tek.023.36–38 | ... | (a)saglıg | tusulug boltılar şaḳilar (işi-) (l)eri kim üç kurla nom yarlıg (işi-) -dip … |
| Mai.Tek.081.44–52 | … ilvin kömenin tınlıglarıg ölürgüçiler.. ögüg kanıg ölürdeçi bulġadaçılar.. | asag--lag | tusulug tınlıglarka baḳşı--larka ölürdeçiler.. toyın şmnanç--larka köŋülin … |
U Uigurica I-IV
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 238-10 | … ŋri yėrler-inte erteçi tŋri urı--ları birle çambudivip-taḳı tınlġ--lar-nıŋ | asıġ-lıġ-ı | meŋėligi üçün bu darnı birle .. mudur-nı[!] tudusur-mn |
| U II, T. III M. 207.-45 | uluġ | asıġ-lıġ | tusu-luġ erür |
| U II, T. III M. 207.-47–51 | tŋri-ler ėligi-y-a tınlġ-lar-nıŋ | asıġ-lıġ-ı | üçün usnis-a viçai atlġ alḳu ayıġ yavız yol-lar-ıġ artuġraġ uz arıtdaçı bu … |
| U II, T. III M. 225.-26-5 | matukari-nıŋ siti ḳıltaçı . . . . . pütmis | asıġ-lıġ-nıŋ | ḳılm[ıs] . . . . keser-mn |
TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36.3.-59–62 | ėl -tin ḳan-tın boşuş bar . etüzüŋ tegre ada bar . | asıġlıġ | bolġunuġ yoluŋ közünmez [.] inçgülüg bolġuluġ belgülg . belgürmez . taġ iç … |
| T III 26011.-68 | al altaġ uzanmaḳlarıġ taiḳarıp . addın -larḳa | asıġ -lıġ | işig işletiŋiz . |
Sek Sekiz Yükmek
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.257 (IIc) | asıġlıġ | likjir tip bitig [ ] kün ay öd ḳolu adırtın biltürürler |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 97–100 | … gli teŋedi biligniŋ teŋin baḳa körgil emdi uḳa sınayu ne neŋ bar bilig teg | asıġlıġ | öŋin |