İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

atan- fiil

Tanım

  1. Adlandırılmak, … diye anılmak: “bodistv atanur” bodhisattva diye anılır; “ün ėşitgüçi tėp atantı” ‘sesi işiten’ diye adlandırıldı; “fasiḳ atanma” fasık diye anılma; “köni bol, könilik ḳıl, atan köni” doğru ol, doğruluk et, doğru diye anıl. Tanıklar: KİPSekKBAH
  2. İyi ad kazanmak, ünlenmek: “kim eḍgü atansa kişi” kim iyi diye ün salarsa; “özi atanmiş, ögrünçülüg” kendisi ünlenmiş, sevinçli. Tanıklar: IBKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): atan- — yalın hâliyle 1 kez

Çekimli biçimler (8):

KB Kutadgu Bilig

19 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 253 bu kün me kim eḍgü atansa kişi / olar boldı aşnu ol eḍgü başı
KB 1334 bor içme fesadḳa ḳatılma yıra / zina ḳılma fasiḳ atanma ḳara
KB 2456 uḳuşluġ yise yir ikigün ajun / uḳuşluġ atanur atansa tüzün
KB 3217 kişi iki türlüg kişi atanur / biri ögretigli biri ögrenür
KB 6454 borun yüz yuġuçı namaz koḍġuçı / kör ersig atandı yorıtur küçi

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 28/55a1 … e anı kim yarattı taŋrı nersedin bolġay kim bolsa çın-oḳ yaġumış oḳ bolġay atanmış öḍleri ḳayu sözke anda kiḍin kirtgünürler
Ku. T. 30/59a1 … ılmaḳları birle ḳoḍmadı anıŋ üze tek teprenigli yoḳ kim kiḍin salar olarnı atanmış öḍke tegi ḳaçan kim kelse öḍleri kiterü ḳalmaslar bir öḍ ap yime aşnurlar
Ku. T. 32/19b2 29 ḳaçan ötedi erse musa atanmış öḍini bardı boḍnı birle kördi Tur taġı yanında ot aydı öz boḍnıŋa: dereŋ ḳ …
Ku. T. 35/1a2 … ḍḳusı içinde tutar ol kim hükm ḳıldı anıŋ üze ölümni taḳı ıḍur taḳı birini atanmış zamanḳa tegi bütünlükin anıŋ içinde belgüler endişe ḳılıġlı boḍunḳa
Ku. T. 36/9a2 … im keldi olarḳa bilig yaġılıḳ üçün olar ara eger bir kelime ozmasa iḍiŋdin atanmış zamanḳa tegi hükm ḳılġaytı olar ara her-ayine anlar kim miras bėrildiler b …

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 1–4 … ürü) p tınlıġlarḳa asıġ tusu ḳılmaḳı bėş otuzunç … ornınta ün ėşitgüçi tėp atantı
KİP 7 anı üçün bu bodisvt arya-valokdişvar tėp atanur
KİP 12 anı üçün bu bodisvt ḳuanşi im tėp atanur
KİP 17–24 … en tükel öz yėrinte (barur)lar . . anı üçün bu bodisvt ḳuanşi im pusar tėp atanur . .
KİP 57 anı üçün ḳuanşi im pusar tėp atanur . .

Sek Sekiz Yükmek

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.194 (Ia) yoolıŋa kirmişke sanur kntü özi bodistv atanur bir’ök
Jut.Sek.T-1.378–379 (Ib) --- atantı --- ḳamaġ ḳuvraġ- -ḳa yrlġ yrlıḳazun bilelim uḳalım tŋrim söki töz
Jut.Sek.T-1.393 (IIc) yrumış yaltrımış tip atantı azu yme
Jut.Sek.T-1.396 (Ib) yaruḳ bitig tip atantı sekiz törlüg
Jut.Sek.T-1.435 (Ia) teginser atanmış künte azu yaŋı ev barḳḳa kirmiş künte bo

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 55 (ė)biŋ(ė)rü k(ė)ls(ė)r özi at(a)nmiş, ögr(ü)nçülüg, (a)tı yitiglig k(ė)lir tėr.

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.008.51–55 … edgülüg maytrı bodis(a)v(a)tag körgeli küsemeser.. taḳı yėme tirig ölüg ol atanur.. kim maytrı bodis(a)v(a)t--nıŋ muŋadınçıg edgüsin ėşidgeli kelmeser

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 165–168 köni bol könilik ḳıl atan köni köni tiyü bilsün kişiler sini könilik tonın kėḍ ḳoḍup ergilik keḍim t …