İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aya isim

20 geçiş 5 biçim 4 eser MaitKBUKP Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Avuç içi, el ayası: “ayaların kavşurup” avuçlarını birleştirip (saygıyla); “ayasın ḳawşurup inçe tėp tėyür” avuçlarını birleştirip şöyle der; “ėki ayalarnı ḫavsurup” iki avucunu birleştirip. Tanıklar: Mait2U
  2. “ayada tut-” avucunda tutmak, el üstünde tutmak, üzerine titremek: “anada atada baġırsaḳ bolup ayada tutar sen” anadan babadan şefkatli olup (onu) el üstünde tutarsın; “ayada tutayın” (ey gençlik, gel) seni avucumda tutayım; “köŋülin çıḳarsa ayada urup” gönlünü çıkarıp avucuna koyarcasına (açıkça) gösterse; “ayadaḳı yençü monçuḳ teg” avuçtaki inci gibi (çok değerli). Tanıklar: KPKB3

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aya — yalın hâliyle geçmiyor

Çekimli biçimler (5):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.017.01–05 … er teŋri katun--ları tözün maytrı bodis(a)v(a)tag körüp alku eŋite et-özin ayaların kavşurup yaḳın kelip (inçe) (tėp) tėdiler..
Mai.Tek.053.12–17 … aşın içgün otın emin oyunın ırın yėti kün yėti tün tapınıp udunup yėti--nç aya- -sın kavşurup inçe ötüg ötünür..
Mai.Tek.085.37–43 … kuḳ(t)apat (tag) ... d- ... -i kuvrag ... a / - ... -g korkup anıy / - ... (ayaların) kavşurup tükel bilge (maytrı) burkanıg umu(g ınag) t(utup) inçe tėp ötüg ( …
5a-15–17 ol sawaġ işidip uluġ küçlüg tŋriler ayaların ḳawşurup aġar ayam[aḳın] maitri bodiswtḳa inçe tėp tėyürler . .
Mai.T-11.9a.17–20 .. anı k[ör]üp ezrua tŋri ulatı kök ḳalıḳdaḳı tŋriler ḳodı inerler (.) ayal-arın ḳawşurup brḫmawati ḳatunḳa yükünü i[nçe] tėp tėyürler

KB Kutadgu Bilig

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 717 anada atada baġırsaḳ bolup / ayada tutar sen küler yüz urup
KB 864 köŋülin çıḳarsa ayada urup / yorısa uyadmasa yalŋuḳ körüp
KB 6523 yana kelgil emdi yigitlik maŋa sen / ayada tutayın aġı çuz töşettim

U Uigurica I-IV

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 207.-69–73 munuŋ mudur-ı erser ėki ay-a-lar-nı [!] ḫavsurup .. ėki suġ aŋrek-ler-ni [!] egip ėki uluġ aŋrek-ler-ni [!] ya …

KP Kalyanamkara Papamkara

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP VI-7–8 ayadaḳı yençü monçuḳ teg közdeki köŋülçe bėrdi