İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

basutçı isim

98 geçiş 14 biçim 4 eser AbhKBMaitU Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yardımcı, destekçi: “bu erdi basutçı köni dinḳa kök” doğru dine güçlü destek oldu; “basutçı kerek barça işte” her işte yardımcı gerekir; “toyın bolġuçıḳa basutçı bolsar” rahip olacak kişiye yardımcı olursa. Tanıklar: MaitKB2
  2. (Abhidharma çevirisinde) koşul, yardımcı neden: “tüz arasız basudçı” hemen önceki (aracısız) koşul; “üç basudçılar” üç koşul; “nom bir basudçıtın tuġdaçı” öğe tek bir koşuldan doğan; “basudçısı egsük bolmaḳı” koşulunun eksik olması. Tanıklar: Abh4

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Abhidharma çevirisindeki “basudçı” yazımı bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): basutçı — yalın hâliyle 12 kez

Çekimli biçimler (13):

Abh Abhidharma (Shogaito)

83 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 44–45 ol karmakoş-uġ業不獨能ḳılınç yalŋuz-ın edrem-lig ermez ot -ġuraḳ basudçı-sın yėvinür ḳaltı amranmaḳ-tın öŋi üdrülmiş-ler erser neçe bar erser yme olar- …
Abh.Sho. 3616 tek basudçı-sı egsük bolmaḳ uġrında bululur üçün anın söz-lemiş ol aŋayu bululur tėp.
Abh.Sho. 3664 egsük bolmaḳ üz-e bu tüz arasız basudçı anın bululur bilmetin öçmek tėp.
Abh.Sho. 3735 nedegin adı bolur basudçı-sı egsük tėptėser.
Abh.Sho. 3756–3757 ol tüz arasız basudçı alḳu bilig-ler turmaz üçün adı bolmış ol ḳurulmış <örledmiş> tėp以此等无間縁nede …

KB Kutadgu Bilig

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 54 bu erdi basutçı köni dinḳa kök / şeri‘at yüzindin kiterdi eşük
KB 427 basutçı kerek erke yarıçılar / uḳuşluġ biliglig bügü ilçiler
KB 429 basutçı telim bolsa beg emgemez / işi barça itlür törü artamaz
KB 430 basutçı kerek barça işte bilin / bu beglik işiŋe taḳı köp ḳılın
KB 3143 üküş bolsa ilke basutçı tile / il itlür beḍük beg yatıp yir küle

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.027.06–11 … küsüşin burkan nomınta evig barkag kodup toyın bolsar azu toyın bolġuçıḳa basutçı bolsar alku tınlıg maytrılag yaŋı kün körünçinte meŋileyürler..
Mai.Tek.041.21–23 kılınç yėme ne tıltaġın belgülüg bolur basutçısı kim erür.. oŋalı köŋülkerip utġuraḳ uḳar tut--yaḳta ötgürü kılınç bolur..
Mai.Tek.041.34–39 … aġınta tutyaḳ nizvanı belgülüg bolur kaltı kiçigkiye ot üçüni yėlig esinig basutçı iş bulup ükliyür bedüyür ançulayı yėme az kılınç tıl- -taġınta alku nizvan …
Mai.Tek.041.42 az kılınç yėme ne başlıġın kayu basutçın belgülüg bolur

U Uigurica I-IV

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II S.2b-20 basutçısı kim erür
U II, T II B1-7-4–7 ḳaltı kiçig kie ot öçüri yėlig asinig basutçı iş bulup ükliyür bedüyür ançulayu yme az ḳılınç tıltaġınta alḳu nızvanılar …
U II, T II B1-7-9–10 az ḳılınç yme ne başlıyın ḳayu basutçın blgülüg bolur