İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bekle- fiil

22 geçiş 12 biçim 5 eser KBMaitTTDLTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Korumak, gözetmek: “bilig birle bekle bu bulmış öḍüg” bu bulduğun vakti bilgiyle koru; “neŋin tutar bekleyü, özi yimes” malını saklayıp tutar, kendisi yemez; “tilin beklegende” dilini tuttuğunda. Tanıklar: KBDLTAH
  2. Kapatmak, kilitlemek; mühürlemek: “tünerig evlerde bekleyürler” karanlık evlere kapatırlar; “ḳuduġ için bekleti” kuyunun içine kapattı; “özi beklese ḳoḍsa tamġa urup” kendisi kapatıp mühür vurarak koysa. Tanıklar: MaitTTKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bekle- — yalın hâliyle 9 kez

Çekimli biçimler (11):

KB Kutadgu Bilig

17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 161 uḳuş birle işle ḳamuġ iş küḍüg / bilig birle bekle bu bulmış öḍüg
KB 725 yayiġ ḳutnı bulsa iḍi bekrü tut / ḳalı beklemese yana bardı büt
KB 2692 ḳızıl til kara başḳa yawlaḳ yaġı / bu yawlaḳ yaġıġ bekle inçin salın
KB 3253 tapuġ ḳıl tapuġ tınma ḳulluḳ bu ol / tapuġḳa baḳa kör me bekle bu yol
KB 4041 özinde uluġḳa tapuġ ḳılsa öz / tilin beklese keḍ katıġ tutsa söz

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.083.30–31 anta tuġup temirlig örtlüg tünerig evlerde bekleyürler
Mai.Tek.084.10–14 … nçsiz örtlüg yalınlıg bı bıçġu et-özleri üze (ya)ġar.. bı bıçġulug evlerde bekle--(yür)ler.. tarjul şaḳtilerin ilgek--lerin sançarlar yaġar teg / / - ... ururlar..

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.17.-103–104 yėl-li suw-lı tebreyü ḳuduġ için bekleti . aġıp kelir soġıġ suw aḳtarılıp yanturu yorıtı .

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 504 Neŋin tutar bekleyü özi yimes / Saranlıḳın yıġlayu altun yıġar

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 141–144 … duşmanı tilindin töküldi telim er ḳanı üküş sözlegende öküngen telim tilin beklegende ökünmiş ḳanı

Aynı gövdeden maddeler

“bekle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).