Tanım
- Yazılmak: “ḳutadmaḳ ögrünçün yme bitilmiş boltı” mutlu sevinçle yazılmış oldu; “alḳu bu ujakın bitilmiş bolur” hepsi bu yazıyla yazılmış olur; “bitilmiş bolur bu ecelke ezel” bu ölüme ezelden (vakit) yazılmıştır; “bitildi ruzuŋ” rızkın yazıldı. Tanıklar: MaitKBAH
- (Kuran çevirisinde) farz kılınmak, yazgı olarak yazılmak: “ḳaçan bitildi erse olar üze toḳuşmaḳ” onlara savaş farz kılınınca; “bitildi olar üze öldürmek” onlara ölüm yazıldı. Tanıklar: KuT2
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bitil- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (11) →Man Manichaica I-III
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-174–225 | … yme ulug elig ezrua t(e)ŋri atıŋa yme agazlanmış boltı [ulu]g ögrünçün yme | bitilm[iş] | boltı agır s(e)vinçin yme amtı tükel türlüg etigin bitilmiş boltı … … … uy … |
| T II D 171-174–225 | … ögrünçün yme bitilm[iş] boltı agır s(e)vinçin yme amtı tükel türlüg etigin | bitilmiş | boltı … … … uyatmakın bu … … … … [t](e)ŋri t(e)ŋri dem u[lug] … … nom biti … |
| T II D 173a2-440–444 | … lam m(e)ŋigü m(e)ŋigü sevinçlig ögrünçlüg T II D 173a2 : U 168 Seite 1 / | bitilti | şakim(u)n bolarım |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/17b1 | … unda. ayġıl: eger bolsa erdiŋiz ėwleriŋiz içinde çıḳġatılar ol kişiler kim | bitildi | olar üze öldürmek yatġu yerleriŋe olar. sınamaḳ üçün taŋrı ol kim köküzler … |
| Ku. T. 26/44b3 | … ıŋlar eligleriŋizni hem aḍaḳın ḳılıŋlar namaznı hem bėriŋler zekatnı ḳaçan | bitildi | erse olar üze toḳuşmaḳ ançada bir ögür olardın ḳorḳarlar boḍundın taŋrıdın … |
| Ku. T. 30/51b1 | 44 belgülüglerni | bitilmişlerni | indürdümiz seniŋ tapa yad ḳılġu belgürtse sen kişilerke anı kim indürdi er … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.T-11.15a.28 | inçip yme ilkide ertmiş burḫanlarn(ı)ŋ nom[ları] törüleri alḳu bu ujakın | [bitilmiş] | bolur .. kin keligme burḫan- larn(ı)n gym[e nom] aġ(ı)lıḳ[la]rı … bu ujakı … |
| Mai.T-11.15a.28 | … olur .. kin keligme burḫan- larn(ı)n gym[e nom] aġ(ı)lıḳ[la]rı … bu ujakın | bitilmiş | bolur .. |
KB Kutadgu Bilig
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarAH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 313–316 | … a hırs idisi harislıḳ nerek ayu bir maŋa bu negüke kerek tar erse kiŋ erse | bitildi | ruzuŋ harislıḳ ḳılurmu munı eḍgürek |