Derlem sözlüğü · madde
boşu- fiil
Tanım
- Çözmek, salıvermek; (suçu) bağışlamak: “yazuġumın boşuyu bėrzün” suçumu bağışlasın; “tsuyumta yazuḳumta boşuyu bėrzün” beni günahımdan, suçumdan kurtarsın; “bėş teŋrig boşuġalı yaruḳuġ ḳaraġ atırġalı” beş tanrıyı (ışığı) kurtarmak, aydınlığı karanlıktan ayırmak için; “baġ buḳaġulaġ alḳu buzar boşuyur” bağları, prangaları hep kırar, çözer; “içgerip tudmaḳlıġ küçin boşumaġınça” içe çekip tutan gücünü bırakmadıkça. Tanıklar: HuastKİPUSukh
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): boşu- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (8):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →Huast Huastuanift
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 178 III.-2–11 | … i-i yėringerü-ü barsar öŋü[-ü] ḳapıġı-ı kün ai-i t(e)ŋri-i ol bėş t(e)ŋrig | boşuġalı | yaruḳuġ ḳaraġ atırġalı-ı tegde tolı-ı tegzinü-ür |
| T. II D. 178 III.-12 | … tınl(ı)ġḳa n[eçe] üz boz ḳıltımız erser . t(e)ŋrim bu-u on türlüg yazuḳda | boşuyu | ötünür biz |
| T. M. 183-9–11 | … künin sayu t(e)ŋrike nomḳa arıġ di[ntarlar ḳa] [suy]umuznı-ı yazuḳumuznı-ı | [boş]uyu | [ḳolmaḳ] [k(e)rgek er]ti-i .. |
| T. II D. 178 V.-2–5 | … t(e)ŋri-i] burḫanḳa bir biligi[n] köŋ[ül]ta baru bir yılḳı yazuḳu[muzn]ı-ı | [boş]uyu-u | ötünmek k(e)rgek erti-i . |
| T. II D. 178 V.-6–5 | … Rückseite. / [bir yılḳı-ı] yazuḳumuznı-ı-h bir b[iligin] köŋ[ü]lte baru | boşuyu-u-h | [ḳolmadımz] erser . neçe eksük k(e)rgek [b]olt[ı-ı] erser . amtı-ı-h t(e)ŋ … |
Abh Abhidharma (Shogaito)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1390–1398 | … ulatı sav-larıġ如來加被ançulayu kelmiş asġarmış üçün içgerip tudmaḳ-lıġ küçin | boşumaġınça | tid -meginçe kin ar-a alḳu-nı barça bolur-lae bilgeli. |
| Abh.Sho. 1400–1402 | neçe usar yme mundaġ ḳılġalı üzlünçü-te tüpükmez birök ançulayu kelmiş-ler | boşusar | tidser bolma -sar içgermek-lig küçi munda-ta ulatı alḳu sav-larıġ barça um … |
| Abh.Sho. 1670–1675 | … n yorıdaçı-lar-nıŋ bolur-ın adı bolġalı abidarim tėp 答burḫan adı köndülmiş | boşumış | üçün ḫormuz-ta tŋri-te ulatı -lar-nıŋ (ne yme) ödüŋü-sin ayıdġu-sın如契經言ḳal … |
| Abh.Sho. 1670–1675 | boşuyur | (men) seniŋ ödüŋüŋin ayıdġuŋın tėp. | |
| Abh.Sho. 1678 | boşumış | erür ḫormuz-ta tŋri-niŋ ödüŋüsin ayıdġu-sın vatsi uġuş-luġ -nuŋ ödüŋü-sin … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.052.41–47 | … saŋram--ta tegingülüg aç içgü buşı bėr--ser.. v(i)rhar saŋram irtin birtin | boşusar | .. |
| Mai.Tek.069.26–30 | tegin--ür-biz teŋrim.. bu emgekimizni | boşuyu | bėriŋ.. anta ötrü tükel maytrı burkan yarlıḳanç(uçı) biligin ol tamuluglar … |
| Mai.Tek.112.07–10 | ... / - ... -ta | boşuyu | yarlıḳaŋ k- ... anı körüp ol samantavrkaş (yazıda) yıġılmış kuvrag aŋsız k … |
U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II Y 42.-71 | mėni irinçkeyü irinçkeyü yarlıġançuçı köŋülin yazuġumın | boşuyu | bėrzün |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 199 | tsuyumta yazuḳumta | boşuyu | bėrzün |
Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II S-6–8 | … ş üçün yivli teg yaŋluḳ saḳınç niz:vani -larıġ baġ bu[ḳ]aġulaġ alḳu buz:ar | boşuyur | : lar |
Aynı gövdeden maddeler
“boşu” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).