Derlem sözlüğü · madde
buyanlıġ sıfat
Tanım
- Sevaplı, erdemli, kutlu: “buyanlıġ tarıġlaġ” sevap tarlası (puṇyakṣetra); “buyanlıġ sumır taġıġ turḳurtuŋuz” erdem dağını diktiniz; “ıḳi kırk kut buyanlıg irü belgü” otuz iki kutlu, erdemli işaret; “buyanlı bilge bilig-li” erdemli ve bilge; “ḳut buyanlġ uḳıġçıḳa” kutlu, erdemli çağırıcıya. Tanıklar: MaitAbhTT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): buyanlıġ — yalın hâliyle 19 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- buyanlıġ 18 (Abh, ShoR, U, TT) · buyanlıg 1 (Mait)
- buyanlag 1 (Mait) · buyanlaġ 1 (Mait)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (30) →Abh Abhidharma (Shogaito)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 186–188 | alḳu-nuŋ edgü-lüg edrem-lig üz-eliksiz | buyan-lıġ | tarıġ-laġ-ı erdükin öŋi üdrülmiş-in alḳu mün ḳadaġ-lar-tın uġrayu şasdr ya … |
| Abh.Sho. 455 | tıldaġ-lıġ-ı erser | buyan-lı | bilge bilig-li iki türlüg yėvig tizig-ler erür. |
| Abh.Sho. 460 | erür | buyan-lıġ | yėvig tizig. |
| Abh.Sho. 1082–1085 | ançulayu oḳ yme burḫan-lar (-nıŋ) bışrunup | buyan-lı | bilge bilig-lig barmaḳ-lar-ı erser tuyunmaḳ-ḳa töz-i asıġ tusu ḳılġu üçün … |
| Abh.Sho. 4358–4362 | ḳaltı | buyan-lıġ | buyan-sız teprençsiz erür. |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 6.1.2.2/8 | /// [ö]ktemsiz qırımsız-lar-qa /// 堪 | | | uçuz-ın oŋay-ın | buyan-[lıġ | tarıġlaġ-ıġ bérür] // |
| Sho.Rosia 6.2.2.3/18–19 | 快[哉] [四]文 t[aŋ]lançıġ bo | buyan[lıġ | tüş] /// /// ançan ançan te[ginip] énçgülüg eseŋülüg o[ronqa] /// /// bolu … |
| Sho.Rosia 7.2 /151 | Buşı bêrip ustün-] ki | buyan-lıġ | tarıġ-lıġ-larḳa :: |
| Sho.Rosia 7.2 /294 | bulġu erser yme ḳ(a)ltı bo | buyan-lıġ | tüşüg [antaġ yene kişi] aġır ayançaŋ köŋülin :: |
| Sho.Rosia 8.3 /228–229 | … 十 -ç 地 -taḳı {艹+廾} -nıŋ yüz kalp 三 asanki içindeki 進 tayanıp tuşġurġu-luḳ | boyan-lıġ | 智 -lig yivig-leri tolmış büḍmiş bolur :: |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.013.57–60 | ıḳi kırk kut | buvanlıg | irü belgüke tükel--lig sekiz on türlüg nayraġın yaratġalıg körtle körkle k … |
| Mai.Tek.031.05–07 | kut | buyanlag | sataġın bulmış üçün ol oġurdaḳı yalaŋuḳlar kişi et-özin teŋri meŋgisin meŋ … |
| Mai.Tek.052.48–52 | … rsoŋ (kuvr)aglarka süŋ tayaḳ kılsar (ı)ġlig yatġu evler itip buşı bėrser.. | buyanlıg | itip buşı bėrser.. ig--lig kemlig bertük beçel tınlıg--larıg açınsar agrın … |
| 2b-11–14 | … [n]ḳa kirmiş uluġ küçlüg tŋriler beliŋlep udunup idiz ḳarşılartın ünüp ḳut | buyanlġ | uḳıġçıḳa uḳıtıp alḳu tujit orduḳa yıġılurlar . . |
| 7b-17–20 | … umaitri siŋi saŋa-. . . -tida ulatı tört yüz [toḳuz on ar]tuḳı bėş tükemiş | buyanlġ | . . . [bodiswt]lar yėrtinçüke inerler |
U Uigurica I-IV
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III, M. 225.- 40.-1 | … ki ḳum sanınça sanaġuluḳsuz ölgü-legülüg-süz burḫan adı kötrülmis--ler-niŋ | buyan-lıġ | ekmek-leri birle tüz ḳılmıs buyan-lıġ bolḳai-lar .. |
| U II, T. III, M. 225.- 40.-1 | … üg-süz burḫan adı kötrülmis--ler-niŋ buyan-lıġ ekmek-leri birle tüz ḳılmıs | buyan-lıġ | bolḳai-lar .. |
TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III D 2606-53 | buyanlıġ | sumır taġ-ıġ turḳurtuŋuz . | |
| T III D 26025. 26028.-162–163 | bulḳanyuḳ tınlġ-lar . bu yrlıġıŋıznıı köŋül-lüg eşitip . | buyanlıġ | talui ögüzüg aḳıtıp [.] burḫan-lar uluş -ınta toġtılar . |