Tanım
- Şimdi, artık; (söze başlarken) işte, öyleyse: “anı ög sen emdi sewinçin tile” sen şimdi onu öv, sevinçle dile; “muŋar meŋzetü keldi emdi bu söz” şimdi buna benzer söz geldi; “özüm uḳtı emdi könilik yolın” kendim artık doğruluk yolunu anladım; “emdi çerig çergeşür” şimdi askerler saf bağlar; “eşit emdi ḳaç söz” şimdi birkaç söz dinle; “emdi kim yansa taḳı bitse” artık kim tövbe edip inanırsa; “emti anı barça bilinür-mn ökünür-mn” şimdi bunların hepsini itiraf ediyor, pişman oluyorum (U II). Tanıklar: UKuTKB3DLTAH
U II ve Maitrisimit’teki emti/emtı yazımı da bu maddede; Orhon ve Maitrisimit’teki amtı ayrı maddededir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): emdi — yalın hâliyle 328 kez
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (345) →KB Kutadgu Bilig
306 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 39 | sini ḳoldı tün kün bu emgek bile / anı ög sen | emdi | sewinçin tile |
| KB 1354 | bu eḍgü yanutı ḳumaru bitig / bitip ḳoḍtum | emdi | saŋa ay tetig |
| KB 3185 | İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı | emdi | bu erse yaraġ / bitiyin bitigim aŋar bolsu aġ |
| KB 4313 | ayu bėrdim | emdi | eşitti özüŋ / köŋülke alınġıl uzatma sözüŋ |
| KB 5456 | yana ayḍı ilig ay ögdülmişim / açıḳ bolḍı | emdi | maŋa yir aşım |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 442 | Kelse apaŋ terkenim / Etilge-met törkünim / Yaḍılmaġay terkinim / | Emdi | çerig çergeşür |
| DLT I, 125 | öpkem kelip uġradım / Arslan-layu kükredim / Alplar başın toġradım / | Emdi | meni kim tutar |
| DLT I, 200 | Emdi | udın oḍundı / Kidin telim ökündi / İl bolġalı ikendi / Andaġ erig kim utar | |
| DLT II, 110 | Tüŋür ḳaḍın boluştı / Ḳırḳın taḳı ḳoluştı / | Emdi | tişim ḳamaştı / Altı Turumtayımnı |
| DLT I, 380 | ikledi meniŋ adaḳ / Körmedip oġrı tuzaḳ / igledim andın uzaḳ / Emlegil | emdi | tuzaḳ |
U Uigurica I-IV
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. III M. 225-2 | … rser .. bu on krmaptlarıġ sıp bozup on ayıġ ḳılınçıġ tükel ḳıltım erser .. | emti | anı barça alḳu ökünü bilinü kşanti ḳılu-u teginür-mn |
| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … ş türlüg inçsrtmek tsui irinçü ayıġ ḳılınç-lar ḳıltım ḳu[v]ratdım erser .. | emti | alḳunı barça ökünürmn |
| U II, T. II, Y., 48-45–46 | anı üçün | emti | ökünür-mn |
| U II, T. II Y 42.-29–36 | … dum erser ayaġḳa çilteke tekimlg tınlıġlaraġ ayaġsız tot uçuz ḳıltım erser | emti | alġu yazuġumuz bilinür-mn ökünür-mn tsuida yazuḳda boş bolayın |
| U II, T. II Y 42.-74–78 | … uġ ḳızım ḳutad oġlum turmış inçe saġınç saġındım baya ḳı-a toġmış kün tŋri | emti | sün öneti tiŋürki-e toġmış özümz emti sün yılımz yaşımız yėtdi |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 27/13a1 | … lar eḍgülükler tükel ḳılur olarḳa yanutlarını hem arturur olarḳa fazlındın | emdi | anlar kim ʿarlandılar boynaġuluḳ ḳıldılar ḳınayur olarnı açıtġan ḳının hem … |
| Ku. T. 27/14b1–3 | 175 | emdi | anlar kim bittiler taŋrıḳa taḳı yapuştılar aŋar her-ayine kigrür olarnı ra … |
| Ku. T. 32/42a3 | 67 | emdi | kim yansa taḳı bitse ḳılsa eḍgülük bolġay kim bolsa ḳurtulmışlardm |
| Ku. T. 36/106a1–3 | 31 | emdi | anlar kim tandılar azu meniŋ ayetlerim oḳınur erdi siziŋ üze boynaġuluḳ ḳı … |
| Ku. T. 37/13b3 | … kim çıḳsalar seniŋ üsküŋdin ayurlar anlarḳa kim bėrildi bilig: nė neŋ aydı | emdi | bu ögür anlarḳa kim mühr urdı taŋrı köŋülleri üze uḍtılar hevalarıŋa |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.T-11.12a.13–16 | ḳamşa-dı .. | emtı | bėrökin atayım ḳaŋıçıŋ-ḳa amranmaḳ köŋülü(n) bar erser başım üz<e> irklegi … |
| Mai.T-11.15a.20–23 | inçip | emtı | yirtinçüde bu ujak yoḳ erür ötrü kök ḳalıḳdan turup ezrua tŋri iligin ḳawş … |
| Mai.T-11.16a.11–16 | … baḫşı-larḳa baḫşı bolġalı sini [bi]rle teŋeşi ujak bilir kişi yoḳ (.) anın | emtı | sekiz tümen tort mı(n)g titsi-laraġ saŋa orunçaḳ tutuzur m(e)n (.) |