Derlem sözlüğü · madde
étiglig sıfat
Tanım
- Süslü, bezenmiş; çoğu kez “étiglig yaratıġlıġ”: “erdemler üze étiglig yaratıġlıġ atlġ teŋri burḫan” erdemlerle süslenmiş, bezenmiş adlı Buda; “yiti kat altunın kümüşin … itiglig balıḳ kentleri” (Mait) yedi kat altınla, gümüşle süslenmiş şehirler; “ėki ḳırḳ irü belgün itiglig” otuz iki alametle süslü. Tanıklar: Mait2ShoR2
- Düzenli, yoluna girmiş (KB, AH): “ikigü ajunda itiglig işi” iki dünyada da işi yolunda; “itiglig az eḍgü üküşte körü” düzenli (az asker) çokluktan iyidir; “ḳayu tınlıġ itiglig yratıġlġ iş” (Sek) hangi canlı düzenli bir iş (yaparsa); “bu itiglig erke azad öz ḳul ol” (AH) bu düzenli insana hür kişi kuldur. Tanıklar: SekKB2AH
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
itiglig yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): étiglig — yalın hâliyle 2 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- étiglig 1 (ShoR) · êtiglig 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (15) →KB Kutadgu Bilig
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 331 | tilekke tegir ol bu yaŋlıġ kişi / ikigü ajunda | itiglig | işi |
| KB 345 | yorı eḍgülük ḳıl ay eḍgü kişi / | itiglig | bolur tutçı eḍgü işi |
| KB 1180 | itiglig | sarayıġ buzuġlı ölüm / ḳamuġ yumġılarıġ saçıġlı ölüm | |
| KB 2340 | itiglig | az eḍgü üküşte körü / telim tuştı artaḳ üküş sü bile | |
| KB 4830 | menin köksegüçi mini kalmadı / asıġ ḳılmadı sü | itiglig | tolum |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.029.01–06 | … kitumati balıḳ teŋr(i) ... yiti kat altunın kü(müşin) (vayturin) sapririn | itiglig | balıḳ kent--leri bolur tört erdnilig kerpiçlerin yapmış yėti kat karımları … |
| Mai.Tek.056.05–08 | anın / / - ... / / arka / toḳuz yigirminç ... | (iti)glig | yarataglıg erü(r) ... ... -tin ünmiş yaruḳ ... ... - / i yaruḳınta yigidmi … |
| 4b-16–23 | … g turuġ uluġ yrlıḳançuçı [köŋülni]ŋ idişi bolġuluḳ ėki ḳırḳ irü [b(e)lgün] | itiglig | sekiz on nayraġın [yarataġla]ġ burḫan ḳutın bulġuluḳ et’özüg on ay tüni aġ … |
| 7a-21 | … rptın tamġa krp suçılur-ça sekiz on nayraġın yarataġlġ ėki ḳırḳ irü belgün | itiglig | et’özin . . . ygrmi çikin turḳı yüzlüg tilgenin [seki]z tümen tüü tüübisi … |
| Mai.T-11.10b.16 | … osuġ-luġ törtdin yıŋaḳ titrü kö[rü]p çkr swstik nantikaw[r]t irü blgülerin | itiglig | [ḳ]utluġ adaḳın erslan<la>r yaŋ[ala]r buḳalar yorıḳınça yaġız yirig adlayu … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.4.V /4–5 | yükünürmn tüz[ün] /// erdemler üze | étiglig | yaratıġ-lıġ at[lġ teŋri burḫan] qutıŋa : |
| Sho.Rosia 7.2 /299 | ///] y üz-e | êtiglig | y(a)ratıġ-lıġ-larıġ :: |
Sek Sekiz Yükmek
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.79 (Ib) | ḳayu tınlıġ | itiglig | yratıġlġ iş küdük kent uluş ev barḳ |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 341–344 | … ol ya bustan teg ol hilm kėrėm al gül ol yıḳıḳlıġḳa tirep kesüklüg ula bu | itiglig | erke azad öz ḳul ol |