İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ėyin edat

179 geçiş 7 biçim 8 eser AbhShoRTTMaitOBKUSek Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Ardınca, peşi sıra; -e göre, uygun olarak: “teŋriken ėyin anta yorımiş” Tanrı gibi (kağanın) ardınca orada yürümüş; “ḳaltı ėyin yatdaçılar erür” tıpkı ardınca yatanlar (gizli eğilimler, anuśaya) gibidir; “ėyin udu” uyarak, ardı sıra; “yol êyin barġaylar” yol boyunca gidecekler; “yaraġları éyin” uygun eşyalarına göre; “köŋülin teginmek êyin” gönlün duyumsamasına göre; “ulug arvışlar ėigin” büyük büyülere uygun. Tanıklar: OAbh2ShoR3
  2. (Abhidharma çevirisinde) “ėyin …” sıra ile, birbiri ardınca: “ėyin ėderişdürü tarġarurlar” sırasıyla giderirler; “ėyinki” ardından gelen, sonraki. Tanıklar: Abh

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ėyin — yalın hâliyle 161 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ėyin 134 (Abh, O) · éyin 15 (ShoR) · êyin 9 (ShoR) · eyin 3 (BK, Mait, Abh)

Çekimli biçimler (3):

Abh Abhidharma (Shogaito)

140 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 46–52 … ın ikileyü tuġum teginmez-ler üçün ḳılınç-ıġ tuġurdaçı basudçı arsar ḳaltı ėyin yatdaçı-lar erür tėp anın karmakoş-ta kėn söz-lemiş ol anuşayakoş-uġ猒茲有漏ir …
Abh.Sho. 1689–1691 saḳınmaḳ töz-lüg eşidmek töz-lüg tuġum üz-e bululmış bilge bilig ulatı ėyin yorıdaçı-lar erür 論şasdr (tėptėmiş-i) erser ḳaltı ulap tuġurdaçı erür aḳıġ …
Abh.Sho. 2244 birök mundaġ söz-leser uyur üçün ėyin ḳılġalı büdürü bilmek-ke.
Abh.Sho. 2837–2843 … ol öçmek-li yol-lı kėrtü-lerig adḳanıp alḳu aḳıġ-lar neçe tuġsar yme inçip ėyin üklimez üçün anın aḳıġ-lıġ tėdmez tėp問ḳayu-ta ulatı niz-vanı-lar öçmek-li …
Abh.Sho. 3712–3713 … r siz-ler kel -medük ödki alḳu bilig-ler-niŋ bolur üçün anıŋ tegzinü ulalu ėyin kezigçe inçip tuġmaḳ-ı.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 1.3/9–10 erte kerig-niŋ öŋ -i üçün iki törlüg yörüg-leri éyin yarası bolur öŋ tép : yumd[aruı-qı] at-ıġ bolu tüketmek üz-e aŋbaşlayu-qı …
Sho.Rosia 3.3.1.R /9 olarnı alıp köŋül éyin işletür :
Sho.Rosia 6.1.2.2/27–32 … ŋin öŋin köŋül-ke y[ara]ş[ı] /// 各 | | | öŋin öŋin köŋül-üŋüz-lerke yaraşı éyin 我| | | /// inçip tapça sevig-çe bolur
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … montaġ montaġ] bulsar ögrüçüg sevinçig 得歡喜 bulmaḳ üz-e ö[grünçüg sevinçig] êyin bolsar burḫan-ḳa 不聞 eşidmetük-te 随先所 [///] berü eşidip teginmiş-in tutumış …
Sho.Rosia 7.2 /278–280 … a /// uruġ-] ta 彼佛出家 ol t(e)ŋri burḫan evdin barḳ-tın üntük-te 而随出[家 inçip êyin evdin] barḳ-tın ünteçi-ler-niŋ 是名偽僧 atı bolur bursaŋ ḳuvraġ têp ::

TT TT I-X

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 6.-132–133 birök inç kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . yėl iyin eşidilür .
T II D 178b. 180-25–37 az bilig iy(i)n tetrülmk -ig ayıġ ḳılınç iy(i)n bulup közünür ajun -ta ayıġ tüşke-e tekmiş …
T II D 178b. 180-25–37 az bilig iy(i)n tetrülmk -ig ayıġ ḳılınç iy(i)n bulup közünür ajun -ta ayıġ tüşke-e tekmiş üç eren -ler . . dud oj dib /// …
T II D 178b. 180-38–47 … uluḳ . irin -türgülük bosantu -rġluḳ işler kötükler erser barça öpke bilig iy(i)n tetrülmek tin törüyür belgürer [.]
T II D 178b. 180-80–87 tözlüg öpke nızbanıi iy(i)n utzuḫup . uzun turġaru . öç kek alışu . ötek birim ötemek lerii erser

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.012.49–55 … aru / bė(rü) siz köŋülin k- ... tözün maytrı körünü et-özümin ilgür / / / -eyin ol oġurda t / / r nirdani ... irinç çıġay ... ... / kem / / ...
Mai.Tek.038.44–46 … iŋe bodis(a)v(a)tag kö(rg)eli k(elir) titrü teriŋ nom ėşidür ... (küsüşin) iyin edgü avrış kılur ...
Mai.Tek.040.05–08 ol oḳ kün kitu--(mati balıḳ) uluştaḳı ... iyin evig (barkıg) (koddaçı) toyın bolurlar.. ...
5b-30 onunç ülüş altı ptr tört türlüg tetrülmeklig [törüke iyin] bolmış tınlġlarıġ evirip köni [yolḳa uduz-] ġaymn

O Ongin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
O 5 … asa] Tabġaçda yırya At(ı)g Oġuz ara yėti eren yaġı bolmiş ḳaŋım…. Teŋriken ėyin anta yor(ı)miş işıġ küç(i)n [bėrmiş erti]

BK Bilge Kagan Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 35 ig(i)d(e)y(i)n : t ey(i)n : s(a)- / k[(ı)nt(ı)m

U Uigurica I-IV

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III, M. 225.-38.-1 … nta önmis sitadapatiri atlġ utsuḳmaḳsız uluġ yanturdaçı .. ulug arvıs--lar ėig-in tutsar-lar iltinser-ler T. III M. 225. vḫar-ta saŋram-ta aranında . . . …

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.195 (Ib) munı uḳmadın adınsıġraḳ adıra tutsar azu anıġ ḳılınçḳa iyin barıp

Aynı gövdeden maddeler

“eyin” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).