İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

telim

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): telim — yalın hâliyle 119 kez

Çekimli biçimler (1):

KB Kutadgu Bilig

78 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 166 mini emgetür til iḍi ök telim / başım kesmesüni keseyin tilim
KB 1622 ḳalın boḍ ḳara baş yorıġlı telim / telimde tilese tusuġlısı yoḳ
KB 3190 üküş ögdi artuḳ telim miŋ sena / ḳılur men bayatḳa aŋar yok fena
KB 4574 üküş türlüg ol bu oḳıġu kişi / telim türlüg ol bu ḳonuḳluḳ aşı
KB 5478 hazine telim bar er at sü üküş / ḳamuġ işke yolçı bilig bar uḳuş

Abh Abhidharma (Shogaito)

17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 66 sav-ı tuduġ-luġ yörügi üküş telim ertüki üz-e yörüg töz-in yaruḳ yaşuḳ yaltrıdtaçı erür. öz bilige bilig üz- …
Abh.Sho. 1067–1076 … r-ler asıġ-lıġ meŋi-lig ḳılġalı alḳu tınlġ-lar-ıġ : ḳaltı üsdünki teg üküş telim buyan-lı bilge bilig-li <yükmek-ler> üz-e : birdemlig tanuḳlamaḳ-ıġ adın-l …
Abh.Sho. 1212–1219 … ınça bėrip tėptėmiş-i erser ḳudruldaçı yaynikė tınlġ-lar-nıŋ bar üçün üküş telim adırtı.
Abh.Sho. 2493–2496 … ėn san-ı mıŋ kişi-ler birgerü birikip tardıp ün -dürüp kördi-ler anıŋ üküş telim başın körki-niŋ oḫşadıġ-ı-nıŋ ḳorḳınçıġ-ın adı ködrülmiş ḳolulap körüp.
Abh.Sho. 3465 bolsar üküş telim bilip öçmek ne üçün sudur-ta söz-ledi öçmekig oḫşadı-sız tėp.

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 516 Telim sözüg uḳsa bolmas, yalım ḳaya yıḳsa bolmas
DLT I, 397 Telim başlar yuwıldı-mat / Yaġı andın yawaldı-mat, / Küçi anıŋ keweldi-met / Ḳıl …
DLT I, 167 Udu barıp üküş iwdim / Telim yorıp küçi kewdim / Atım birle tegü awdım / Meni körüp yini aġdı
DLT I, 110 Aydı seniŋ udu / Emgek telim ıdu / Yumşar ḳatıġ ödi / Köŋlüm saŋa yügrük
DLT I, 43 öç kek ḳamuġ kişi-niŋ yalŋuḳ üze alım bil / Eḍgülüküg uġança elgiŋ bile telim ḳıl

TT TT I-X

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.3.-58 tegirmi-leyüki yaġıŋ telim boltı . ası -ġıŋ ayaġıŋ egsüdi . ediŋ twariŋ ḳoḳtı .
T II Y 36.17.-98–99 ig tapa körser sn [.] törü yawız . üküş ed twar yuŋlġıl üküş telim ögrünç köŋül tutġıl .
T II Y 36.8.-137–138 tawarı telim . tebretük sayu ḳut kelir [.] ḳılıntuḳ sayu iş büter .
T III 26015.-14 … . . . ıdduḳ ḳaŋımz . üstürtii ḳotıı inmeser . üç . . . . . . . . . . üküş telim tınlġ-lar bultıı ertii .
T III D 2604-144 –te-ög . telim üküş tınlġ-lar [.] t///ḳ/ḳ//t . . . . . ozḳalıh [.] . . . . . . . k ///int …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.003.15–23 … kavrıgsız yaġısız börisiz basınç--sız unçsuz irtsiz birtsiz muŋsuz taḳsız telim taşım bay barımlıg sansız üküş kötişvr bayaġut--lar evleri barkları öz tıḳ …
Mai.Tek.007.11–14 … i inçe (tip) tidi körüŋ--ler küçlügler.. bu yirtinėŋçüde aŋsız üküş nomlug telim taşım çog yalın belgülüg bolmış erür
Mai.Tek.065.18–22 arka kürlüg erserler telim üküş yaz--uḳlarıŋa korkunçsuz aymançsız erser--ler kşanti kılu içkermedük …
3a-17–21 sekiz tümen yaşl[ġ] [tınlġl]ar ödünte açsız ḳızsız telim . . . . . . ḳoluda maitri atlġ köni tüz[ün] . . . yėrtinçüde belgüreyin ḳu …
Mai.T-11.13b.23 … y (.) ol sawaġ işidip brḫmayu purohit ögirü sewinü yultuz[çı] bramanlar-ḳa telim öküş ögdir ançu bėrip yiti yiti kün uluġ ögrünç sewinç bişik … yaŋı kün ḳı …

AH Atebetü’l-Hakâyık

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 137–140 ḫirėdlıġmu bolur tili boş kişi telim başnı yidi bu söz til boşı öçüktürme erni tilin bil bu til başıḳtursa bütm …
AH 141–144 sėfih er tili öz başı duşmanı tilindin töküldi telim er ḳanı üküş sözlegende öküngen telim tilin beklegende ökünmiş ḳanı
AH 141–144 … ili öz başı duşmanı tilindin töküldi telim er ḳanı üküş sözlegende öküngen telim tilin beklegende ökünmiş ḳanı
AH 297–300 ayur sen keḍim ton şėrab aş kerek telim mal üküş ḳul ḳara-baş kerek ėgėr yıġdıŋ erse ‘umürluḳ tavar burun başḳa bö …
AH 317–320 … ı körklüg ol bu körklüg ḳılıḳḳa köŋül örklüg ol bir erdin bir erke tėfavüt telim vėlikin körerke tözü börklüg ol

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /159 ögretinü yorıp] üküş telim buşı-ta ::
Sho.Rosia 8.3 /8 多 telim/edlig tavar-lıġ bay bayaġut bolmaḳ-ta uladı.

AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AO-45–59 … rkitmek bölük-inte [ül]güsiz sansız yüz miŋ tümen tınl(ı)ġ-lar uġuş-ı üküş telim açıġ tarḳa emgek-ig teginür-te öyü saḳınu ḳonşi im bodistv-ıġ birök adasar …

Aynı gövdeden maddeler

“telim” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).