İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kör

596
geçiş
220,9
milyonda
509.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
320
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig4846.579,1
Atebetü’l-Hakâyık41.450,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10141,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
ŞU —
Mait D 0,33
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,89
AH D 0,24
EÇS D 0,71

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kör) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eḍgü396879,965,016,05197,5
ilig336049,824,955,56164,5
baḳa18619,817,384,22154,4
uḳuş191239,766,454,31135,4
kişi369929,544,365,71150,6
hudâbende13189,448,673,60143,6
toldı151569,355,773,8091,9
isiz151779,315,583,7988,0
er256979,314,344,75103,9
sözi141419,285,813,6886,7
asġı131189,225,963,5583,3
ölüm141809,215,463,6679,7
ögdülmişig11219,198,213,31110,4
oġul121249,095,783,4073,7
hüseyin249259,013,884,5784,9
ara132329,014,993,4965,4
köni164588,964,313,8065,7
ḳıldı132788,934,733,4760,8
üküş154228,924,333,6862,1
ögdülmişe9268,897,612,9880,6
eşitti9398,867,032,9872,1
baġırsaḳ101248,835,513,0957,7
atı144348,804,193,5455,3
köŋül144348,804,193,5455,3
yir112148,804,863,2053,5
birdi102268,644,653,0445,6
bolup102328,634,613,0345,1
tutsa91578,615,022,9145,7
söz135188,583,833,3545,1
dünya102958,524,263,0040,5
işke81208,525,242,7543,0
arslan103088,504,202,9939,6
beg92518,444,342,8537,4
yaġı81618,444,812,7338,3
ilke7678,435,892,6044,1
ölür7718,435,802,6043,3
can7868,395,532,5940,5
erdem7888,395,492,5940,2
ögdülmiş82158,344,402,6933,8
sewindi6188,327,562,4453,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kör” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (596) →
KB 1765 ḳamuġ ilke ḳıldı kör elgi uzun / uzun boldı elgi yorıḳ til sözün
EÇS III 28b … bise-i fâhireye müstağrak olmuş çavuşlar selâma durdular ve Kör Abdüsselâm ve Rahtavân Mustafâ Ağa ve Keyvânoğulları ve Sıf …
KB 689 yaŋıda bolur körse barça tatıġ / tatıġnı tilep er kör emger ḳatıġ
KB 2018 bu beglik baġı kör bu iki bolur / bu iki tükel bolsa beglik ḳılur
KB 2510 aḍın üç iş ol kör tapuġçı işi / küḍezmese andın özi yir başı
KB 4937 bu ol kör bu künki tilekim meniŋ / özüm bir yüzini köreyin anıŋ
KB 4099 ḳalı basnu tegse buşar baş keser / tamurın teşer kör sorup ḳan içer
EÇS IV 296a … iri gâyet mün‘im ü mâldâr olmağile sene (---) târîhinde Şâh Kör Hudâbende hânlarından Gençel Tokmak Hân mezkûr fukarâyı mâl …
KB 5742 negü tir eşit ḳılḳı köŋli köni / saŋa ötledi kör unıtma munı
EÇS VIII 329a "Hemân bu kal‘anın Türk elinde böyle kaldığın görmekden ise kör olmak yeğdir" deyüp murdâr parmağın sağ gözüne sokup gözün …