İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kanın

88
geçiş
32,6
milyonda
8
biçim
10
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tunyukuk Yazıtı32.461,0
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Manichaica I-III1485,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig227,2
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Dede Korkut Kitabı17524,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5622,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
BK D 0,49
T —
KP D 0,00
Man D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,33
DLT D 0,33
DK D 0,77
EÇS D 0,74

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kanın) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
alça51710,6110,142,2362,0
erinç65210,468,792,4461,9
yüzine43010,129,002,0042,5
kesüŋ3410,0611,491,7345,0
almayınça3510,0511,171,7342,8
görklü3849,167,101,7223,7
yir52149,086,482,2135,2
taleb52378,986,342,2134,2
başın42158,766,161,9726,3
hükmündedir32018,415,841,7018,4
aldı32418,225,581,7017,4
hüseyin99258,195,222,9247,8
üzerine33017,985,261,6916,1
kör55967,905,012,1725,1
didi45637,654,771,9318,8
âdemin34017,654,841,6714,4
içün62.0366,533,502,2318,2
alup52.4596,012,961,9511,9
hazreti55.9454,761,691,544,8
edüp1423.9574,251,162,077,2
deyü36.0074,010,940,831,0
dahi413.1863,300,220,280,1
ile623.7693,04-0,05-0,080,0
cümle421.1972,62-0,47-0,770,5
olup317.2812,50-0,59-0,870,6
ve10147.9191,15-1,95-9,0431,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (88) →
DK IV 80 … ḳara ṭaġlar esen olsa il yaylar ḳanlu ḳanlu ṣular esen olsa ḳanın ṭaşar ḳara ḳoç atlar esen olsa ḳulun ṭoġar ḳaytabanda ḳızıl …
DK X 24 … 'aya varmayınça aġamuŋ ölüsin dirisin bilmeyinçe öldi-y-ise ḳanın almayınça ḳalın oġuz iline gelmegüm yoḫ didi
EÇS II 275a … a oyununun kârı böyledir, sen dahi anı ur" deyü Mehemmed'in kanın silüp kenar-ı tahta getirüp Ahmed Hân tesliye-i hâtır verüp …
EÇS X Y405b … ımıza dahi üç hecîn deve verdi ve özür diledi. Ve bir kal‘a kanın bin askeri ile tâ Fûncistân'a varınca bizim hıfz [u] hırâse …
EÇS III 183a … vletde Yeniçeri ocağına düşüp anlar da pâdişâhıma bir katre kanın ricâ edüp pâdişâhım ocak ağalarının ricâların kabûl edüp Me …
DK X 27 … ar-ise on yaşına varmasun aġamuŋ yüzin görmeyinçe ölmiş ise ḳanın almayınça bu gerdege girer-isem didi örü ṭurdı
DK XII 38 … r bir yigit aramuzdan eksildi senüŋ yoluŋda baş virdi dirim ḳanın alalum hem size ıṣmarlamış menüm ḳanum alsun dimiş
DK II 52 … āfire men varayın yeŋiden ṭoġanın öldüreyin yiŋüm-ile alnum ḳanın ben sileyin ölür-isem senüŋ uġruŋa ben öleyim allah ta'āla …
EÇS X Y398b–Y399a … lâ toplar şa‘şa‘asından gözlerimiz hîrelendi. Meğer Hüseyin Kan'ın otağı imiş. Cümle kal‘a kanları ile otağa varup cümleden ev …
EÇS V 162a–162b Hemân bu hakîr eyitdim: "İşte ol vezîrin oğlunun 162b kanın almağiçün Kanijalı sizi elinizde, vilâyetinizde huzûra koma …