İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

umaz

34
geçiş
12,6
milyonda
8.450.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)23578,9
Manichaica I-III2971,3
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig227,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
KİP D 0,00
Sek D 0,33
Mait D 0,00
Abh D 0,64
Man D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: umaz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tarġarġalı33610,469,691,7334,6
bolġalı34110,369,501,7333,8
nizvanılarıġ3639,998,881,7331,1
alḳu65868,316,672,4343,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“umaz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (34) →
Abh 1911–1913 umaz üçün arıġ(ın) süz-ükin又alḳu uġur-ın yme/tėr bildürgeli nom …
Abh 1246–1249 … munı munçulayu erklig-ler-i bışmaduḳ-lar-ḳa ḳayu tıldaġ-ın umaz tar--tıp umuġ ınaġ bolġalı tėp tėser.
Abh 2191–2192 nedegin bolur anda munda bir ikinti-ke erür umaz tėgeli又tėşgeli yme tėgü/teg.
Abh 3179 … yu barınça maḫabud-lar ulatı bolmış öŋlüg ḳavraġ alḳu barça umaz üçün tüzü ördgeli tıdġalı.
Abh 1771 umaz bildürgeli yörüg -üg.
KB 5863 neçe keḍ er erse yoŋaġ tıŋlamaz / ozunçı ara kirse sernü umaz
ShoR 8.3 /87–88 … ar yéél kelser antın sıŋar uçrulup neŋ inçip ornaġ-lıġ turu umaz erser.
Abh 1908–1909 … darim-ḳa bulmış ol abidarim tėgüçi adıġ 世俗對法yılayu abidarim umaz.
Abh 1770 munda-ta ulatı-lar umaz uḳıdġalı yörüg töz-in.
KİP 25–28 … r ḳılıçı biçgesi ḳaġılı tsun tsun sınar uvşanurneŋ bat ḳılu umaz ḳurtulur . .