İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yir

215
geçiş
79,7
milyonda
2
biçim
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Sekiz Yükmek61.301,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)9415,6
Kutadgu Bilig1451.971,0
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1
Atebetü’l-Hakâyık41.450,3
Dede Korkut Kitabı451.387,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
Sek D 0,56
Mait D 0,00
KB D 0,95
DLT D 0,29
AH D 0,45
DK D 0,87
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 9 geçiş  ↔  KB 145 geçiş

benzerlik 0,07

Karşılaştırılan yazılışlar: yir

Sek 6 geçiş  ↔  KB 145 geçiş

benzerlik 0,09

Karşılaştırılan yazılışlar: yir

Mait 9 geçiş  ↔  Sek 6 geçiş

benzerlik 0,13

Karşılaştırılan yazılışlar: yir

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yaġız223611,499,904,69275,9
ḳara3449210,626,765,78254,3
alça111710,609,993,31139,9
ḳatın91510,329,883,00112,3
ḳatında81210,1710,032,83102,5
yüzine83010,068,712,8283,0
arzu109410,057,383,1483,6
suw8689,867,532,8168,6
yaşıl7339,858,382,6469,0
ḳanuŋ669,8010,622,4588,3
gizledi679,7910,392,4582,6
öpti689,7810,202,4579,3
ecel6539,527,472,4450,9
yüzinde599,519,772,2361,2
diyenler5149,489,132,2355,4
ḳanın5219,448,552,2350,6
mıŋ6859,366,792,4345,0
aşı5559,257,162,2240,1
körse61099,256,432,4242,0
fāni469,2110,032,0051,2
yıraḳ5689,186,852,2238,0
toldı61569,055,922,4137,6
kime4409,017,291,9932,9
ḳayusı4409,017,291,9932,9
tilek51069,006,212,2133,4
menüm51188,946,052,2032,3
başın62158,845,452,3933,8
ḫoşdur328,8211,201,7344,2
ḳoyı338,8210,621,7344,2
gözetdi348,8110,201,7339,7
kesüŋ348,8110,201,7339,7
ṣapa368,809,621,7335,8
kör115968,804,863,2053,1
yaturlar3118,768,741,7331,3
başuŋ3128,768,621,7330,7
aldı62418,755,292,3932,5
aġu3248,687,621,7226,1
etin3248,687,621,7226,1
yise3368,617,031,7223,5
kök52058,615,262,1826,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (215) →
KB 4417 ḳamuġ teprenigli tözü yir öŋi / yorıġlı aşı ol uçuġlı meŋi
Sek (Ia) topraḳ erkligi yir tŋri ḫanı soltun kök luu öŋdün aḳ
KB 3570 negü asġı aḫır ḳara yir ḳoyı / anıŋ tüşneki ol yaġız yir oyı
KB 2726 kümüş körse altun aŋar arsıḳar / iḍisi başın yir ya baş alsıḳar
DK XI 11 … ḳapuyı açdurdı çaġırdı aydur ḳazan big nedür ḥaluŋ dirligüŋ yir altında mı ḫoşdur yoḫsa yir yüzinde mi ḫoşdur hem şimdi
KB 6404 itiglig saray ordu ḳarşı ḳoḍup / yaġız yir töşenip yaturlar küḍüp
KB 6444 ḳani ol üküş yir tilegli kişi / ḳara yir töşendi itildi işi
KB 3420 … ü tir eşitgil kör erdemlig er / bu erdem bile er tilek arzu yir
KB 5242 ḳayusı kötürmiş bolur küç irinç / ḳayusı çıġaylıḳ bile yir saḳınç
KB 5316 … dum tise sen çıġay bolġu bir / aġır men tise sen uçuz ḳılġa yir