İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

e

41
geçiş
15,2
milyonda
7.190.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
11
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı14.048,6
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2510,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
BK D 0,00
T —
ŞU —
Mait D 0,46
U D 0,00
TT D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimOBKTŞUIBMaitUTTShoRKBDKEÇSToplam
e1112·5112112541
ė····1·······1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: e) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bakî31710,7310,501,7338,3
râbi73139,347,522,6359,4
hânı52.5435,994,022,1018,5
murâd31.7045,823,861,6110,5
âli32.5875,233,251,558,2
sultân44.1934,952,971,759,5
olup417.2812,920,930,951,4
ve4147.919-0,17-2,17-6,9916,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (41) →
EÇS IX Y39b Ammâ sene (---) târîhinde İlyâs Paşa Sultân Murâd-ı Râbi‘'e âsî olup hakîrden uluca hemşîremiz anın nâmzâdında iken âsî …
EÇS III 143a–143b … dest ber-kafa ikisin dahi kayd-bend ile taşra çıkarup "Gör e, ümmet-i Muhammed" deyü feryâd ederek Sofya'nın mecma‘u'l-i …
ŞU K 3 … ışı bodun on uyġur toḳuz oġuz üze yüz yı[l olurup] s(...) a/e orḳoon ügüz o/u
EÇS VII 100b … m'dan gelirken Nâbığa'da merhûm olup na‘şın Medîne'de Bakî‘'e getirdüp anda defn etdirdim. Ve bu Muhammed'in vilâdetinden …
Mait (bu) ayıg (kılı)nç küçint(e) (anta) (ö-) -lüp e- ... tamuda tugdumu(z) ...
BK K 13 … [……..... / ] (i)n [ b(e)gl](e)r(i)g : bod(u)n[(u)g] [y](e)m e : ıġ(i)d(i)ŋ : (e)mg(e)tm(e)ŋ : tolg(a)tm(a)ŋ [ ] / m türük …
KB 1104 muŋar meŋzetü aydı şa’ir bu söz / e şitgil mun ı sen aya eḍgü öz
ShoR 2.2.2.V /4 … a] yaqınçaqategi anıŋ ikin ara [sınta q]ayu /// -lry ’yl/// [e] d [gü öglilerke tuş]up ///////// qutın bolġuluq ärs [er] // …
EÇS X Y450b … 18 anda gelüp bir alay-ı azîm ile serâperdesinde karâr edüp e gidüp cemî‘i erbâb-ı menâsıba hil‘at-ı fâhireler ve ihsân [ …
EÇS V 54a … llâh hazz edüp devâm-ı devlet-i Sultân Mehemmed Hân-ı Râbi‘'e ve fâtih-i Bozcaada Köpürlü Mehemmed Paşa'ya hayır du‘âlar …