İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

o

266
geçiş
98,6
milyonda
1.216.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
9
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı1915.979,8
Irk Bitig1771,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Manichaica I-III52.428,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi22792,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
IB D 0,00
KİP D 0,00
Mait D 0,55
Man D 0,46
KuT D 0,00
KB D 0,33
DK D 0,00
EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKŞUIBKİPMaitManUShoRKuTKBDKEÇSToplam
o·191155··125227266
ö13··5·11····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: o) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
da257209,705,464,89141,5
oğludur6439,317,472,4451,1
ẓalım569,2310,052,2366,1
tapşırdı579,239,822,2363,1
t5748,916,422,2135,0
ḳo478,919,502,0047,6
ḳardaş4288,807,501,9934,2
dem51048,795,932,2031,5
ı4388,757,061,9931,6
kıldı4558,676,531,9828,6
imâm127918,544,273,2848,4
uḳ3218,427,501,7225,7
karşılık3288,397,091,7223,8
g3298,387,041,7223,6
kez3408,336,571,7121,6
b63628,294,392,3325,2
devri3808,155,571,7017,4
yüzün3818,155,551,7017,3
bre42408,024,401,9116,9
benim76537,963,762,4523,6
belki31687,824,501,6613,0
mi32397,603,991,6211,0
imâmı32417,603,981,6211,0
mûsâ44437,533,521,8312,2
uryân32687,523,831,6110,4
pâdişâhım32927,463,701,609,9
ben56777,443,232,0013,5
ziyâde45987,253,081,7610,1
ise58197,242,951,9511,8
kadar204.2587,182,573,7238,3
ân46537,162,961,749,5
târîh47087,072,841,728,9
oğlu47597,002,741,708,4
cebeli47656,992,731,708,4
işte35156,982,881,506,8
muhammed47836,972,701,698,2
şiddeti35426,932,811,496,6
bize35476,922,801,486,5
ana51.1036,902,521,859,3
şehîd49076,802,481,647,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (266) →
EÇS X Y57b "Mâ-tekaddem kisve Şecerüddüre Hâtûn'undur, o hayrât kimseye müyesser olmayup Cenâb-ı İzzet ana muvaffak …
EÇS III 39b–40a "Alfa o vi dipşi gamaşı zeltâfî â î zitana itasima siteru yutapi ka …
EÇS IV 226b Nepük idüp yüzine silköven sürdi o bî-ârın
EÇS VI 149a Velî Ağa o sâhib-hayr çünkim, / Binâ kıldı bu câmi‘i o zâhid, / İşiden …
EÇS I 70b … okuduğu murabba‘ı benim nedîmim Mûsâ garîbim içün etmişdim. O Mûsâ benim nedîm-i hâsım ve yâr-ı gâr-ı gam-güsârım idi. Bi …
EÇS IX Y201b … ker gönderüp ol cebel-i âlînin zirve-i a‘lâsından sakb edüp o gârlar içre âteşler ve bârûdlar ilkâ ederek içindeki melâ‘î …
EÇS V 162b … pkası geymezler. Erganon ve torompete ve nâkûsların çalarak o şehr-i Ligradçık'dan taşra çıkdık.
EÇS IX Y66b "O şehîd oldu, işte derede kan içre yatır" dediler.
EÇS II 227a … l-âzâr olur. Gâyet ihtırâz lâzımdır. Ne kadar nâfi‘ ise pes o kadar muzırdır. Ve Bursa kaplıcalarının nâfi‘i bu Hudâvendi …
EÇS IV 197a … er. Niçeleri el kavuşmadıklarından ba‘zı uryân ihtiyârları "O paşa-yı âdili o Melek Ahmed Paşa'dır, edep hoşdur, el kavuş …