İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tili

80
geçiş
29,6
milyonda
3.944.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig71965,1
Atebetü’l-Hakâyık51.812,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,79
AH D 0,00
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekShoRKuTKBAHEÇSToplam
tili111715180
tîli·····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tili) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KB 71 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,11

Karşılaştırılan yazılışlar: tili

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şa‘ir51810,7110,192,2362,2
yumşaḳ52810,579,562,2357,2
köŋli1014710,508,163,1594,1
du’a41110,4910,582,0052,4
sözlemez41410,4510,232,0050,1
sözi814110,217,902,8272,3
berklig3410,1911,631,7345,6
meŋzetü44610,028,521,9939,6
uz57810,028,082,2346,4
yalġan57910,018,062,2346,3
uḳuşluġ61199,957,732,4452,7
süçig3429,658,231,7328,5
aymış4839,657,671,9934,8
açtı3449,638,171,7328,2
tüz51319,607,332,2241,1
boḍnı3539,537,901,7227,1
buşı3599,477,741,7226,4
biligsiz41209,367,131,9931,8
eşitgil62399,276,732,4344,3
yaḳşı3879,207,181,7224,0
ḳılınçı3979,127,031,7223,4
belgülüg42018,876,391,9827,6
köni74588,746,012,6044,7
çın31558,716,351,7120,6
er76978,215,402,5838,9
kör65968,185,412,3933,4
ḳıldı32788,105,511,6917,1
söz55188,105,352,1827,4
kişi79927,744,892,5634,1
öz36007,184,401,6512,6
hem39056,643,801,6110,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tili” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (80) →
KB 2244 begi eḍgü bolsa ne köŋli tili / tutar işçileri könilik yolı
KB 5728 boḍun inçke tegdi itildi ili / du’a birle tınmaz ra‘iyyet tili
KB 970 aġın kendü berklig tili sözlemez / biligsiz tili ol sözin kizlemez
KB 2433 küwense begi hem özi hem ili / olarḳa du’a ḳılsa boḍnı tili
KB 1593 ötegü kerek men bu haḳlar saŋa / kişiler tili bolmasa bir maŋa
AH 149–152 … ir ol yaŋşar erse kereksiz sözüg ikinç yalġan erse ol erniŋ tili
KB 1669 taḳı bir saran ol kişide ili / bu üç neŋ üçegü biligsiz tili
KB 2521 negü tir eşitgil uḳuşluġ tili / uḳuşluġ tili açtı ma‘ni yolı
KB 1571 bayudı boḍun hem itildi ili / iligke du’a ḳıldı boḍnı tili
KB 2661 siŋimlig bolur ol tili uz kişi / sözi uz yorısa yarar er işi