Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 14 madde
bol 1
- çoḳ zarf KarahanlıÇok, bol
bolçu 1
- bolçu özel ad OrhonBolçu
bolluk 2
bol bol 1
- buŋsuz sıfat OrhonSıkıntısız, dertsiz; bol bol
bolluk içindeki 1
- açsız sıfat UygurAçlığı olmayan, bolluk içindeki; kıtlıksız, sıkıntısız
lütfu bol 1
- baḫşişlıġ sıfat KarahanlıLütfu bol, çok bağışlayan
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “bol” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ‘azab isim Karahanlı…p hak oldu azabımızı gördüklerinde azabı çok ise rahmeti de boldur malın haram ise sonu azaptır…
- etmek isim Karahanlı…rin başıdır ün ve ad dilerse tuz ekmek yedirsin tuzu ekmeği bol huyu ne yumuşak tuz ekmek hakkı tuz ekmeği bol tut insanlara yedir…
- eşgiti isim Orhon… gelen armağanlar arasında altın gümüş eşgiti kutay ipeğini bol bol öylece verir kenarlı kutayını kokulu eşgitisini…
- ḫal isim UygurKarahanlı…n nedir ölümden sonra hâlim ne olacak bu hâli görünce gözüm bollukta da darlıkta da önceki geçmişlerin hâli nedir bana halkın hâlini aç…
- hezine isim Karahanlı…evirisinde harcama infak tanrı yolunda harcamak infak etmek bollukta da darlıkta da infak edenler onlara verdiğimiz rızıktan infak ederler size ver…
- işgiti isim Orhon…i kumaş çin halkı altını gümüşü ipekli kumaşı atlası öylece bol bol verir…
- bayut- fiil Karahanlı…ginleştir malsız yoksul bırakma kötüyü zenginleştirme dünya bolluğu onu zenginleştirmez tanrı onları zenginleştirdi…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.