aş- fiil

53 geçiş 19 biçim 9 eser Abh KB ShoR Mait BK T ŞU KT Anlam haritasında göster

Tanım

Aşmak, geçmek (dağ, geçit, çöl): “ḳayu art aşar” kimi geçit aşar; “ḳara ḳum aşmış” Kara Kum’u aşmış; “altun yışıġ aşa keltimiz” Altın Yış’ı aşıp geldik; “kögmen aşa ḳırḳız yėriŋe tegi süledimiz” Kögmen’i aşarak Kırgız yurduna dek sefer ettik. Tanıklar: BK T ŞU KB
Üstün gelmek, geride bırakmak: “ertmişin aşmışın alḳu tüzünler ḳuvraġında” bütün soylular topluluğunu geçmiş, aşmış olduğunu; “aşdaçı” aşan, üstün olan.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): aş- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

aşup 231 aşa 22 aşmışın 6 aşar 5 aşmaḳ 5 aşdaçı 4 aştı 4 aşġalı 4 aşıp 4 aşayın 3 aşmaz 3 aşmış 3 aşdımız 2 aşġu 2 aşdaçısı 1 aşdım 1 aşmaḳı 1 aşmaḳın 1 aşġuluḳ 1

Sho.Rosia 6.3.2 /35	… t’öz-in tegz-intürüp arḳa bêrip turdı 穢 [食長養 kir tapçalıġ] aş-ıġ üklitdeçi	aşdaçı	ol ::
Sho.Rosia 7.2 /60–87	… in bilg[ü üçün 治 ///] açmaḳ usmaḳ-lıġ igig emlegü üçün 崇習長養 [/// ögretinip	aşġu	üklit-] gü üçün 若力 antaġ küçlügin 若觸 antaġ yene [bürtmekligin] 當如是住 inçip …
Sho.Rosia 7.2 /60–87	… ḍḳanıp tutup 欲 uġrayu ḳatıġlanur tavranu[r al altaġ uzan-] maḳ üz-e ’erḍer	aşar	精勤勇猛堪能 ḳatıġ-lanma[ḳ tavranmaḳ ///] bolur 諸身心法 alḳu et’öz-teki köŋül-teki …
Sho.Rosia 7.2 /157	montaġ artmış	aşmış	körüm-lüg-ler-ke ::
Sho.Rosia 7.2 /199	’ertip	aşıp	m(e)n meniŋ-lig-ti[n ::
Sho.Rosia 7.2 /322	birtemleti	aşdaçı	yme [busuşnuŋ ///] ::
Sho.Rosia 8.3 /27	oron/-larıġ tuş-larıġ barça erḍip	aşıp	.