ShoR sözlüğü · madde
altı sayı
Tanım
- Altı: “altı yıl” altı yıl; “altı yüz” altı yüz; “altı ḳaçıġ” altı duyu organı; “altı paramit” altı mükemmellik; “altı ėrig sançdı” altı eri mızrakladı. Tanıklar: BKSekMait3AbhUTTShoR
- Orhon yazıtlarında onlukla sayma: “altı otuz yaşıma” yirmi altı yaşımda; “altı yėgirmi yaşıŋa” on altı yaşında; “altı çub soġdaḳ” altı Soğd kabilesi (?). Tanıklar: KTBK2ŞU
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
KÇ’deki “ėlin altı” (ilini aldı) al- fiilinin geçmiş zamanıdır.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): altı — yalın hâliyle 2.750 kez
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (24) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.8.R /3–6 | alqu qamaġ [tınlıġla]r birle tört törlüg ülgüsüz köŋüllerig | [altı | para]mıtlarıġ : on törlüg tegiŋülük bışrunġuluq [dyanlar]ıġ : üç törlüg qu … |
| Sho.Rosia 2.2.8.R /3–6 | inçe / / V [ ikinti | altı | sekiz on ] |
| Sho.Rosia 2.2.8.V/4 | … uluġ tavġaçı élinte alqu tayşiŋ séuşiŋ şastr : kim ol tö[r]t tuġumlardaqı | altı | yollardaqı üç üdki q[a]maġ öçlüg kekligler alqu öçlüg [kek]lig savlartın [ … |
| Sho.Rosia 2.2.9.R /6 | birtemleti [yene] | altı | yollarta açıġ tarqa emgekler üze emgetışmezün [-ler] toqıṡmazunlar : |
| Sho.Rosia 3.2.1.V/9 | [béşinç ] /// /// [mün]süz qadaġsız | altı | qaçıġq[a tegi tüke ] /// emgekinte ozġurduŋuz qutġardıŋız |
| Sho.Rosia 3.3.1.V/4–5 | tört yégirmi yéti kün ursar | altı | qat amranmaq uġuş teŋri yérinteki -lerniŋ teŋridem ordu qarşıları bir qalı … |
| Sho.Rosia 3.3.1.V/8–9 | altı | yégirmi yéti kün ursar : yér altınqı kançanakr altun tilgen vajirlıġ yér t … | |
| Sho.Rosia 4.2.2/41–44 | altı | yégirminç énç [qut] qolu küsüş öritü teginür mn alışu yomġıġun bilen élig … | |
| Sho.Rosia 5. 1 | altı | qaçıġ oronlar bolmasar bürtmek bolmaz : | |
| Sho.Rosia 5. 1 | at öŋ bolmasar | altı | qaçıġ oronlar bolmazlar |
| Sho.Rosia 5. 1 | at öŋ öçser | altı | qaçıġ oronlar öçer : |
| Sho.Rosia 5. 1 | altı | qaçıġ oronlar öçser bürtmek öçer : amrılur: | |
| Sho.Rosia 5.3.5b.R/3–4 | at öŋ yoq erser | altı | oron bolmaz : |
| Sho.Rosia 5.3.5a.V/1–2 | at öŋ öçser : | altı | altı oron öç[er] tép : anta meniŋ montaġ saqınçım boltı |
| Sho.Rosia 5.3.5a.V/1–2 | at öŋ öçser : altı | altı | oron öç[er] tép : anta meniŋ montaġ saqınçım boltı |
| Sho.Rosia 7.2 /295 | t(e)ŋri burḫan-ḳa barır mn têp bir maŋ ḳy-a [///] | altı | y(ê)g(i)rminç ülüş-niŋ bir-ki erti :: |
| Sho.Rosia 7.2 /297 | altı | y(ê)g(i)rminç ülüş-inte bir iŋe yme 金菩闍國女 kamboçak ê[linteki ḳızlar ::] | |
| Sho.Rosia 7.2 /314 | yêtmez | altı | y(ê)g(i)rminç ülüş-inte bir-iŋe yme [/// şarıputrılarnıŋ] bilge biligin :: |
| Sho.Rosia 7.2 /363 | kögüç-inte kentü öz [/// teg | altı] | oron-ın :: |
| Sho.Rosia 8.3 /19 | asanki-lıġ 三 -nüŋ kürdük-lerig yoḳurup | altı | paramit-larıġ arḍıġ({艹+廾}) eşip. |
| Sho.Rosia 8.3 /125 | altı | (ygrminç) kşan-ḳa tegdükde. | |
| Sho.Rosia 8.3 /165–167 | bo mundaġ edgü-lerke tegip altınç yügürmek-in ḳaçmaḳ-ın tıdıp ser -gürüp | altı | paramit-larda yinçge 行 aġlaḍı taḳı 戒 paramit (için)-te seçe 進戒 paramit-ıġ … |
| Sho.Rosia 8.3 /232–234 | … ŋi kéḍerip anta öŋi bo sansar içinde kadgi-visanakalpiki pratikabut-lar-ta | altı | baġ üzeki arḫant-larda 上天下人 yértinçü-sinde 一 antaġ tınlġ yoḳ bo {艹+廾} -ḳa … |
| Sho.Rosia 8.3 /280–281 | una bo monı monçulayu yaŋın {艹+廾} -lar (三 asanki | altı | paramit-lar) 初 yaŋırḍı burḫan ḳutıŋa 心 öriḍip ulaḍı burḫan ḳutın bulġu üd- … |
Aynı gövdeden maddeler
“altı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).